تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 158

مساهمون:

ص١٥٨
پيامبر پادشاهان حقيقى هستند كه در دين و دنيا مقدمند و وظيفهء مردم است كه پيرو آنها باشند و پا را جاى پاى ايشان بگذارند . « 1 »
وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ
: و اين مردم ضعيف را وارث ديار و اموال فرعون و قومش گردانيم . در روايت صحيح از على ( ع ) نقل شده است كه : سوگند بخدايى كه دانه را شكافت و مخلوقات را هستى بخشيد كه دنيا بعد از آنكه در مقابل ما چموشى و سركشى كرده است همچون شتر بد خلق كه به فرزند خود محبت مىكند ، بسوى ما روى مىآورد و در برابر ما رام مىشود . سپس همين آيه را تلاوت فرمود . در روايت ديگر است كه امام باقر ( ع ) نظر بفرزندش امام صادق ( ع ) افكند و فرمود : به خدا سوگند ، اين از همان كسانى است كه خدا در باره‌شان فرموده است :
« وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا . . »
. امام سجاد فرمود : بخدايى كه محمد ( ص ) را براى بشارت و انذار برگزيد كه نيكان خاندان ما و شيعيانشان بمنزلهء موسى و پيروانش و دشمنان ما و طرفدارانشان بمنزلهء فرعون و پيروانش خواهند بود .
وَ نُمَكِّنَ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ
: و ارادهء ما اين است كه بنى اسرائيل را در سرزمين مصر قدرت بخشيم و همهء امكانات را در اختيار ايشان قرار دهيم . بعضى لطف را هم داخل در امكانات شمرده‌اند . على بن عيسى گويد : چنين نيست زيرا در اين صورت
هامش
( 1 ) - از همين جا يك نتيجه هم در بارهء آيهء« قُلِ اللَّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ . . . »( آل عمران 26 ) بدست مىآيد . زيرا يزيد بن معاويه در برابر سر بريدهء امام حسين به همين آيه استدلال ميكرد كه ملك من از جانب خداست و تو ميخواستى با آنچه خدا به من داده مخالفت كنى . در حالى كه اين استدلال صحيح نيست و چنان كه در متن آمده ، تنها آن ملكى واجب الاطاعه است كه از جانب خدا باشد و چون ملك يزيد و امثالش نميتواند واجب الاطاعه باشد ، معلوم مىشود از جانب خداوند نيست . تنها آن ملكى از جانب خداست كه واجب الاطاعه باشد مانند ملك انبياء و ائمه ، اينجور ملكها نظير مالكيتهايى است كه از راه شيادى و دغلكارى تحصيل مىشود . همانطورى كه رعايت ملك چنين مالكان واجب نيست رعايت ملك چنين ملكان هم لازم نيست .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 158 | الشيخ الطبرسي / ستوده / احمد بهشتى