برميخيزيم ؟ يعنى چنين چيزى بعيد است و بايد انكار شود .
لَقَدْ وُعِدْنا هذا نَحْنُ وَ آباؤُنا مِنْ قَبْلُ
: اين وعدهاى است كه از پيش به ما و پدرانمان داده شده و چيزى قابل قبول نبوده است .
إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ
: اين مطلب چيزى جز گفتهها و اكاذيب گذشتگان نيست .
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ
: اى محمد ، به آنها بگو : در زمين بگرديد و عاقبت كسانى كه كافر شدند و معصيت خدا كردند ، ببينيد كه چگونه خدا آنها را هلاك كرد و ديار آنها را ويران گردانيد .
وَ لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَ لا تَكُنْ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ
: بر تكذيب و بىايمانى آنها غمگين مباش و از نيرنگهاى آنها نترس كه خداوند حافظ و ياور تست .
وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
: مىگويند : اين وعدهاى كه بما ميدهى ، اگر راست است ، كى خواهد بود ؟
قُلْ عَسى أَنْ يَكُونَ رَدِفَ لَكُمْ بَعْضُ الَّذِي تَسْتَعْجِلُونَ
: بگو : عذابى كه نسبت به آن عجله داريد ، براى شما نزديك است .
( هر گاه كلمهء « عسى » را خدا استعمال كند ، دلالت بر وجوب دارد ) يعنى گرفتار عذاب جنگ بدر خواهيد شد . پس از مرگ هم عذابهايى در انتظار شماست .
وَ إِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ
: خداى تو به نعمتهاى دينى و دنيوى بر مردم تفضل مىكند .
برخى گفتهاند : يعنى آنها را مهلت ميدهد كه توبه كنند .
فضل خدا زيادى نعمت اوست كه ايجاب شكر مىكند و عدل ، حق بنده است .
البته فضل خداوند نسبت به بندگان مطابق حكمت و مصلحت است .
وَ لَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَشْكُرُونَ
: ولى بيشتر ايشان شكر نعمتهاى خدا را بجا نمىآورند .
وَ إِنَّ رَبَّكَ لَيَعْلَمُ ما تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَ ما يُعْلِنُونَ
: خداوند به آنچه در