تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١٨ — صفحة 131

مساهمون:

ص١٣١

او را كمك دهد ؟ بَلْ هُمْ قَوْمٌ يَعْدِلُونَ : بلكه با او خدايى نيست ، كفار مكه گرفتار شرك هستند . أَمَّنْ جَعَلَ الْأَرْضَ قَراراً وَ جَعَلَ خِلالَها أَنْهاراً : آيا خدايان شما بهترند يا خدايى كه زمين را مستقر و استوار گردانيد و در نواحى آن رودهايى قرار داد كه زراعت‌ها را بروياند و خلق را بدان حيات بخشد . وَ جَعَلَ لَها رَواسِيَ : و براى آن كوه‌هايى قرار داد كه استوار بماند . وَ جَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حاجِزاً : و از قدرت خويش ، ميان آب شور و شيرين فاصله‌اى انداخت كه با يكديگر مخلوط نشوند . أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ : آيا با خدا خدايانى است ؟ ولى بيشتر آنها از يگانگى خداوند و كمال قدرت و عظمت او بىخبرند . أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ : آيا خدايان شما بهتر است يا آن خدايى كه درمانده را اجابت و بيچارگيش را بر طرف مىكند ؟ اجابت دعاى درمانده اين است كه خواستش را عمل كنند و اين براى كسى ممكن است كه قدرت بر اجابت داشته و صاحب اختيار باشد . درمانده‌ترين افراد كسى است كه گنهكار باشد و از خدا طلب مغفرت كند . آدم ترسيده‌اى كه طلب ايمنى مىكند و بيمارى كه عافيت ميخواهد و محبوسى كه خواهان خلاص است ، همه افراد گرفتارى هستند كه به خداوند بزرگ و مهربان پناه مىبرند . علت اينكه در اينجا اجابت درمانده را ذكر مىكند ، با اينكه گاهى هم خداوند افراد غير درمانده را اجابت مىكند ، اين است كه سؤال و درخواست افراد درمانده ، بيشتر از روى خضوع است تا ديگران . وَ يَكْشِفُ السُّوءَ : خدايى كه سختىها و گرفتاريها را بر طرف مىسازد . وَ يَجْعَلُكُمْ خُلَفاءَ الْأَرْضِ : و خدايى كه قرنها را جانشين يكديگر مىكند و با هلاك كردن نسل گذشته ، نسل بعد را جاى آنها قرار ميدهد . بعضى گويند : شما را جانشين كفار مىسازد و بلاد آنها را به شما ميدهد .