أدب وتميز مراتب ، فرقى در عبارت مى كنند وهمچنين در ديگر مراتب وزرأ
وقضات وصواحب نگاه مى دارند وتمامى أرباب محاورات وأصحاب وعادات
مى دانند كه از باب رعايت أدب وحفظ مراتب است .
بدين قياس علما اين عرف را اعتبار مى كنند ودر ذكر حضرت حق جل وعلا
وفرشتگان وانبيا مثل اين ترتيب وأدب حفظ مى كنند وترك آن را ترك أولى ومكروه
مى دانند زيراكه در عرف محاورات ترك أدب است ترك حفظ اين ترتيب ، وهرچه
در عرف آن را ترك أدب شمارند لابد است فقيه راكه محافظت آن كند . پس بنابر
اين نزد ذكر حضرت حق سبحانه وتعالى مى گويند سبحانه وتعالى يا عز وجل ،
ونزد ذكر حضرت پيغمبر صلى الله عليه وآله وسلم ، نمى گويند ( محمد عز وجل ) واگر
چه آن حضرت عزيز وجليل است ، بنابر اين نكته كه در ذكر پادشاه وامرا گفتيم ،
بلكه در ذكر حضرت پيغمبر صلى الله عليه وآله وسلم ، مى گويند محمد : صلى الله
عليه وآله ، وهمچنين در ذكر صالحان أمت رضوان ورحمت مى فرستند وصلوات
را مخصوص أنبيا مى سازند ، تا مراتب محفوظ باشد وترك راه اين محافظت را بنابر
اين نكته ترك أولى يا مكروه مى دانند مطلقا .
بلى به تبعيت جايز مى دارند زبراكه صلوات بر آن به تبعيت در أحاديث صحاح
وارد شده ، اين است حقيقت اين مسألة نزد بسيارى از علما ، وبعضى از علما بر اين
رفته اند كه صلوات بر ساير مؤمنان جايز است به اصالت ، بنابر آن كه حضرت پيغمبر
صلى الله عليه وآله وسلم صلوات بر آل أبى أوفى فرستاد به اصالت چنانچه مذكور
شد . وطايفه أول دل جواب گفته اند كه اين مخصوص پيغمبر صلى الله عليه وآله
وسلم است وامام كه قائم أو باشد در ستدن صدقه ومحل آن خاص است ، حكم أو
را عام نتوان ساخت . وطايفه ديگر از علما بر آن رفته اند كه صلوات به اصالت
مخصوص أنبيا ست وأكبر آل . حضرت فاطمه صلوات الله عليها وهر يكى از دوازده
امام به اصالت صلوات توان فرستاد . وأين قول قوى مختار اين ضعيف است ودليل
شرح إحقاق الحق — صفحة 160
مساهمون: السيد شهاب الدين المرعشي النجفي
ص١٦٠