گرديد . جبائى گويد : مقصود قوم ثمود است كه بوسيلهء صيحهء آسمانى هلاك شدند . فَأَرْسَلْنا فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ ما لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ أَ فَلا تَتَّقُونَ : تفسير آن گذشت . وَ قالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِهِ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِلِقاءِ الْآخِرَةِ وَ أَتْرَفْناهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا ما هذا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُونَ مِنْهُ وَ يَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُونَ : اشرافيان قوم كه كافر بودند و ديدار آخرت را تكذيب ميكردند و انواع نعمتها را به آنها داده بوديم ، گفتند : اين شخص مثل شماست آنچه شما ميخوريد و مىنوشيد ، مىخورد و مىنوشد و بر ما ترجيحى ندارد « 1 » . وَ لَئِنْ أَطَعْتُمْ بَشَراً مِثْلَكُمْ إِنَّكُمْ إِذاً لَخاسِرُونَ : اگر اطاعت بشرى چون خودتان كنيد و دعوت او را بپذيريد ، دچار ضرر و زيان مىشويد . أَ يَعِدُكُمْ أَنَّكُمْ إِذا مِتُّمْ وَ كُنْتُمْ تُراباً وَ عِظاماً أَنَّكُمْ مُخْرَجُونَ : آيا اين پيامبر به شما وعده ميدهد كه پس از مردن و پوسيدن ، بار ديگر زنده شده ، از قبرها خارج مىشويد ؟ ! هَيْهاتَ هَيْهاتَ لِما تُوعَدُونَ : چه دور است و چه محال است وعدهاى كه بشما داده مىشود ! ! إِنْ هِيَ إِلَّا حَياتُنَا الدُّنْيا نَمُوتُ وَ نَحْيا : زندگى همين زندگى دنياست كه بما نزديك است . گروهى ميميرند و گروهى به دنيا مىآيند و زنده شدن مجدد ، در بين نيست . وَ ما نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ : اين زندگى و مرگ ، حيات ديگرى بدنبال ندارد . إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً وَ ما نَحْنُ لَهُ بِمُؤْمِنِينَ : او مردى است كه به خداوند نسبت دروغ ميدهد و ما او را تصديق نميكنيم . قالَ رَبِّ انْصُرْنِي بِما كَذَّبُونِ : تفسير آن گذشت .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١٧ — صفحة 49
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٤٩
هامش
( 1 ) - اولين انتقاد آنها از فرستادهء خدا به منظور منحرف كردن ذهن مردم اين است كه چرا او غذا مىخورد و آب مىنوشد ؟ پيامبر بايد نيازى به آب و غذا نداشته باشد . حال آنكه امتياز پيامبران بوحى است .