گردانند . و آنان كه انجام دهندهء زكاتند . و آنان كه نگاه دارندهء فرجهاى خود هستند .
مگر نسبت بهمسران يا كنيزان خود كه ملامتى بر آنها نيست . آنان كه غير از اينها را بجويند ، متجاوزند . و آنان كه امانتها و عهدشان را رعايت ميكنند و آنان كه نمازشان را محافظت ميكنند . اينان وارثانند . كسانى هستند كه بهشت را به ارث مىبرند و براى هميشه در آن هستند .
قرائت :
لاماناتهم : ابن كثير مفرد خوانده و ديگران جمع . وجه مفرد اين است كه مصدر و اسم جنس و قابل اطلاق بر كثير است .
على صلاتهم : كوفيان - بجز عاصم - مفرد و ديگران جمع خواندهاند . وجه افراد اين است كه مصدر است و وجه جمع اين است كه بمنزلهء اسم است . قرائت جمع اقوى است . زيرا يك اسم شرعى است و بيش از آنچه بر حسب لغت بر آن دلالت داشته ، در شرع دلالت دارد .
مقصود :
قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ
: آنها كه خدا را تصديق كرده ، فرستادگانش را پذيرفتهاند ، بپاداش خدا رستگار شدند . يا اينكه مقصود اين است كه اعمال صالحهء مؤمنين باقى است . يا اينكه مقصود اين است كه مردم مؤمن سعادتمندند .
فراء گويد : « قد » ممكن است براى تأكيد رستگارى مؤمنين باشد و ممكن است براى نزديك كردن گذشته به حال باشد . چنان كه گفته مىشود : « قد قامت الصلاة » يعنى الان نماز بپاى داشته شد . پس معنى آيه اين است كه رستگارى در گذشته نصيب مؤمنين شده و اكنون نيز رستگارند . ( نظير معنى ماضى نقلى در زبان فارسى ) .
اكنون در وصف مؤمنان مىفرمايد :
الَّذِينَ هُمْ فِي صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ
: آنها كسانى هستند كه در نماز خود متواضعند و نماز را با فروتنى ادا ميكنند و چشم خود را از محل سجده بر نميدارند و به سمت راست و چپ توجه نميكنند . در روايت است كه پيامبر مردى را ديد كه در حال نماز با ريش