و در دين بر شما حرجى قرار نداد . دينى كه همان دين پدر شما ابراهيم است . خداوند شما را پيش از اين و در اين قرآن ، مسلمان ناميده است ، تا پيامبر گواه شما و شما گواه مردم باشيد . پس نماز را بپاى داريد و زكات را بدهيد و بدين خدا چنگ بزنيد .
خداوند مولاى شماست او نيكو مولى و نيكو ياورى است .
اعراب :
حَقَّ جِهادِهِ
: مفعول مطلق نوعى .
مِنْ حَرَجٍ
: حرف جر زائده است .
مِلَّةَ أَبِيكُمْ
: منصوب به اضمار فعل . يعنى : اتبعوا ملة . . . يا به اضمار « عليكم » .
مقصود :
قبلا خداوند بعضى از صفات خود را از قبيل شنوايى و دانايى ذكر كرد .
اكنون مىفرمايد :
يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ
: خداوند به قيامت و حوادث آن و ساير امورى كه مردم در پيش دارند و امور و حوادثى كه در پشت سر گذاشتهاند ، آگاه است .
برخى گويند : يعنى خداوند به اول و آخر اعمال ايشان آگاه است . و برخى گويند : يعنى خداوند به آنچه قبل از آفرينش ملائكه و انبياء و بعد از آن بوده و هست آگاه است .
وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ
: روز قيامت ، همهء امور به خدا بازگشت مىكند و در آن روز احدى را امر و نهيى نيست .
اكنون مؤمنين را مخاطب ساخته ، مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَ اسْجُدُوا
وَ اعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَ افْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
: اى مؤمنان ، نماز بگزاريد و خداى را پرستش كنيد و صلهء رحم و مكارم اخلاق بجاى آوريد و تنها به اداى واجبات اكتفاء نكنيد . بلكه بكارهايى از قبيل فرياد رسى درماندگان و كمك به ضعيفان و نيكى به پدر و مادر بپردازيد . تا رستگار و سعادتمند شويد .