ميكنند . اصل لغو ، به كارهاى بىفايده اطلاق مىشود . اعم از اينكه باطل باشد يا نباشد . از اينرو به كار آدم ساهى و غافل نيز لغو گفته مىشود . حال آنكه كار چنين آدمى نه خوب است نه بد . الا اينكه ضرر آن به غير برسد كه در اين صورت ، مورد اختلاف است كه آيا نيك است يا بد ؟ وَ الَّذِينَ إِذا ذُكِّرُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ لَمْ يَخِرُّوا عَلَيْها صُمًّا وَ عُمْياناً : هنگامى كه به قرآن و ادلهاى كه خداوند اقامه كرده است ، موعظه شوند ، دقت و تأمل مىكنند و همچون كران و كوران نيستند كه گويى چيزى نشنيده و نديدهاند . بلكه چشم و گوش خود را باز ميكنند و نفع معنوى مىبرند . حسن مىگويد : چه بسيار كسانى كه قرآن ميخوانند ولى همچون كور و كر مىمانند ! وَ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنا هَبْ لَنا مِنْ أَزْواجِنا وَ ذُرِّيَّاتِنا قُرَّةَ أَعْيُنٍ : مىگويند : پروردگارا ، زنان و فرزندانى بما بده كه به پرستش تو ما را شاد گردانند . در دنيا اهل صلاح باشند و در آخرت ، اهل بهشت . وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقِينَ إِماماً : پروردگارا ، ما را از كسانى قرار ده ، كه اهل تقوى به آنها تأسى ميجويند . ممكن است كه منظور اين باشد كه پروردگارا ، اهل تقوى را پيشواى ما قرار ده . بنا بر اين آيه شريفه در اصل بوده است : « و اجعل المتقين لنا اماما » أُوْلئِكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِما صَبَرُوا : مردمى كه اين اوصاف را دارند ، پاداششان در درجهء اعلاى بهشت است . بخاطر اينكه به طاعت خدا و رسول و سختىهاى دنيا صبر كردهاند . اصل غرفه ، بنائى است كه روى بناى ديگرى ساخته شده است . برخى گويند : غرفه ، نام بالاترين منزلهاى بهشت است . هم چنان كه در دنيا نيز غرفه بالاترين مسكن است .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١٧ — صفحة 230
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٢٣٠