به صورت مكتوب يك جا نازل مىشد . اما پيامبر اسلام امى بود ، نمىخواند و نمينوشت از اينجهت قرآن تدريجاً بر او نازل شد . وانگهى قرآن ناسخ و منسوخ دارد و به سؤالات مختلفى كه شده است ، جواب داده و نيز وضعى را انكار مىكند يا از جريانى خبر ميدهد . همهء اينها ايجاب ميكرد كه قرآن تدريجاً نازل شود .
وَ رَتَّلْناهُ تَرْتِيلًا
: قرآن را بروشنى بيان كرديم و قطعات آن را قسمت قسمت بر تو نازل كرديم .
در روايت است كه پيامبر خدا به ابن عباس فرمود : وقتى قرآن ميخوانى به ترتيل بخوان . پرسيد : ترتيل چيست ؟ فرمود : آشكار و روشن بيان كن و مثل خرماى خشك و غير قابل استفاده پراكندهاش نكن و مثل شعر تند مخوان . بر سر مطالب عجيبش توقف كنيد و دلها را به جنبش در آوريد و همّ شما اين نباشد كه به آخر سوره برسيد .
وَ لا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْناكَ بِالْحَقِّ وَ أَحْسَنَ تَفْسِيراً
: هر مثلى مشركين براى ابطال و دشمنى تو مىآورند ، ما نيز كلام حقى بر تو نازل مىكنيم كه مثل آنها را ابطال كند و از مثل آنها از لحاظ روشنى و تفسير بهتر و نيكوتر باشد .
الَّذِينَ يُحْشَرُونَ عَلى وُجُوهِهِمْ إِلى جَهَنَّمَ
: اين كفار مكه ، به صورت بسوى جهنم كشيده مىشوند . در بارهء پيامبر خدا و اصحابش مىگفتند : اينها بدترين خلق خدايند . خدا هم در بارهء آنها فرمود :
أُوْلئِكَ شَرٌّ مَكاناً وَ أَضَلُّ سَبِيلًا
: جايگاه اينان بدتر و از لحاظ دين و طريقت گمراهترين مردمانند .
در روايت است كه كسى از پيامبر خدا پرسيد : چگونه كافر به پيشانى به جهنم برده مىشود ؟ فرمود : خدايى كه او را بر دو پا راه مىبرد ، قادر است كه در قيامت او را بر صورت راه ببرد . اكنون در بارهء پيامبران و امم ايشان ميفرمايد :
وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ وَ جَعَلْنا مَعَهُ أَخاهُ هارُونَ وَزِيراً
: ما به موسى تورات داديم و برادرش هارون را مأمور كرديم كه در كار تبليغ رسالت و حمايت او با او باشد .