اعمال و سرانجام زندگى آنهاست ؟
لَهُمْ فِيها ما يَشاؤُنَ خالِدِينَ
: منافع و لذات براى آنها در بهشت فراوان است و فنا نمىپذيرند .
كانَ عَلى رَبِّكَ وَعْداً مَسْؤُلًا
: اين وعدهاى است كه خدا داده و آنها از خدا درخواست كردهاند كه بوعدهء خود وفا كند و وفا كرده است . برخى گويند : يعنى فرشتگان از خداوند خواستهاند كه آنها را داخل بهشت كند و خدا هم وفا كرده است .
چنان كه مىفرمايد :
« رَبَّنا وَ أَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدْتَهُمْ »
( خدايا ، آنها را داخل بهشتهايى كه آنها را وعده دادهاى كن : غافر 8 )
وَ يَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَ ما يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ
: روزى فرا مىرسد كه آنها را در صحراى محشر جمع مىكنيم و معبودهاى آنها يعنى عيسى و عزير و فرشتگان - و بقولى بتها - را مىآوريم .
فَيَقُولُ أَ أَنْتُمْ أَضْلَلْتُمْ عِبادِي هؤُلاءِ أَمْ هُمْ ضَلُّوا السَّبِيلَ
: در آن وقت خداوند به معبودهاى ايشان مىگويد : آيا شما اينها را گمراه كرديد يا خودشان گمراه شدند ؟
قالُوا سُبْحانَكَ ما كانَ يَنْبَغِي لَنا أَنْ نَتَّخِذَ مِنْ دُونِكَ مِنْ أَوْلِياءَ
: در جواب گويند : تو از داشتن شريك منزهى ، براى ما سزاوار نبود كه با دشمنان تو دوستى كنيم . بلكه تو ولى مايى . برخى گويند : يعنى براى ما و پرستندگان سزاوار نبود كه به پرستش جز تو دعوت كنيم و اگر ما چنين كارى ميكرديم ، با آنها طريق دوستى سپرده بوديم ولى ما با كسانى كه در برابر تو كفر مىورزند ، طريق دوستى نمىسپريم .
وَ لكِنْ مَتَّعْتَهُمْ وَ آباءَهُمْ حَتَّى نَسُوا الذِّكْرَ
: ولى تو بعد از رحلت پيامبران عمر آنها را طولانى كردى و مال و اولاد آنها را بسيار كردى تا كتاب ترا فراموش كردند و پشت سر انداختند .
وَ كانُوا قَوْماً بُوراً
: و اينها مردمى هلاك شونده و فاسد بودند .