علت اينكه در پاسخ آنها به همين جواب احتمالى اكتفاء مىكند ، اين است كه سابقاً اعجاز قرآن را ثابت كرده و بيان كرده است كه آنها از آوردن مثل آن عاجزند . وَ قالُوا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ اكْتَتَبَها : گفتند : قرآن افسانههاى گذشتگان و نوشتههاى كهنهاى است كه محمد از روى آنها استنساخ كرده است . فَهِيَ تُمْلى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَ أَصِيلًا : صبح و شام بر او املاء ميكنند تا ياد بگيرد و بنويسد . بدينترتيب آنها تناقض ميگفتند : زيرا قبلا از آنها نقل شد كه قرآن ساختهء فكر خود پيامبر است و حالا از آنها نقل مىكند كه : قرآن را اشخاص ديگرى به او ياد ميدهند . با اينكه ميدانستند كه پيامبر خدا نوشتن را پيش كسى نياموخته است . قُلْ أَنْزَلَهُ الَّذِي يَعْلَمُ السِّرَّ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ : بگو : چنين نيست . قرآن را كسى نازل كرده است كه به همهء رازهايى كه در آسمانها و زمين است ، آگاه است و نزول قرآن مطابق مصلحت است نه هواى نفس . إِنَّهُ كانَ غَفُوراً رَحِيماً : او آمرزگار و رحيم است . زيرا در عذاب آنها تعجيل نميكند و بوسيلهء فرستادن پيامبر بر آنها اتمام حجت مىكند . وَ قالُوا ما لِهذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ الطَّعامَ وَ يَمْشِي فِي الْأَسْواقِ : گفتند ، اين چه پيامبرى است كه مثل ما غذا مىخورد و مثل ما در بازارها براى تحصيل معاش حركت مىكند . لَوْ لا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُونَ مَعَهُ نَذِيراً : چرا بهمراه او فرشتهاى فرستاده نشده تا او را در اداى رسالتش كمك كند ؟ ! اين مطلب هم از گفتارهاى ناپسند آنهاست . گمان ميكردند كه اگر فرشتهاى بكمكش مىآمد ، بهتر بود . حال آنكه انسان با انسان كه همجنس اوست ، بهتر انس ميگيرد تا فرشته كه همجنس نيست . أَوْ يُلْقى إِلَيْهِ كَنْزٌ : چرا خدا به او گنجى نداد يا مالى از آسمان برايش نفرستاد تا نيازى به تحصيل معاش نداشته باشد ؟ ! أَوْ تَكُونُ لَهُ جَنَّةٌ يَأْكُلُ مِنْها : چرا باغى ندارد كه از ميوهء آن بخورد ؟
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١٧ — صفحة 184
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص١٨٤