هيچ موردى قبول نكنيد كه اينها فاسقند .
إِلَّا الَّذِينَ تابُوا مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَ أَصْلَحُوا
: تنها در صورتى مىتوانيد شهادت آنها را قبول كنيد كه از تهمتى كه زدهاند توبه كنند و كارهاى خود را اصلاح كنند .
فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
: زيرا خداوند آمرزگار و رحيم است .
آيا استثناء از عدم قبول شهادت است يا از فسق ؟ در اين باره اختلاف است :
1 - حسن و قتاده و شريح و ابراهيم و ابو حنيفه و اصحابش معتقدند كه استثناى از فسق است . بنا بر اين چنين اشخاصى اگر توبه كنند ، فاسق نيستند . لكن شهادت آنها هم مقبول نيست .
2 - ابن عباس و مجاهد و زهرى و مسروق و عطا و طاووس و سعيد بن جبير و شافعى و اصحابش ميگويند استثناى از عدم قبول شهادت است . بنا بر اين اگر توبه كنند ، شهادت آنها قبول مىشود .
از امام باقر و امام صادق ( ع ) نيز همين طور روايت شده است .
زجاج مىگويد : كسى كه تهمت زده است ، بدتر از كافر نيست . كافر هر گاه توبه كند ، شهادتش قبول مىشود . تهمت زننده نيز سزاوار است كه پس از توبه شهادتش قبول شود .
مؤيد اين قول اين است كه كسى كه زبان به فاحشه گشوده است ، حالش بدتر از كسى كه مرتكب فاحشه شده است ، نيست . اختلافى نيست كه مرتكب فاحشه ، اگر توبه كند ، شهادتش قبول است . تهمت زنندهء به فاحشه نيز كه گناهش سبكتر است ، پس از توبه ، شهادتش مقبول است .
حسن گويد : تهمت زننده را اگر مرد است ، در حال ايستاده ، از روى لباس شلاق مىزنند و اگر زن است نشسته . از امام باقر ( ع ) نيز چنين روايت شده است .
شرط توبهء تهمت زننده ، اين است كه خود را تكذيب كند و اگر قول خود را تكذيب نكند ، شهادتش قبول نيست . عقيدهء شافعى هم همين است .
مالك گويد : لازم نيست خود را تكذيب كند .