در ميدان جنگ مردى را خواندم و مرا جواب نداد . سوگند كه ترسيدم او ملتجى باشد .
ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقى
: حسن گويد : مشركين به پيامبر ميگفتند :
شقى است . خداوند به او فرمود : اى مرد ، قرآن را بر تو نازل نكردهايم كه شقى گردى ، بلكه براى اين است كه آمادگى پيدا كنى و بوسيلهء آن به كرامت دنيا و آخرت نائل گردى .
قتاده مىگويد : پيامبر اسلام در تمام شب نماز ميگزارد و سر خود را به ريسمانى مىبست كه خواب او را مغلوب نسازد . خداوند به او دستور فرمود كه بر خود آسان گيرد و خاطر نشان كرد كه وحى نفرستاده است كه تا اين اندازه خود را رنجور سازد .
إِلَّا تَذْكِرَةً لِمَنْ يَخْشى
: مبرد گويد : يعنى قرآن را فرستاديم تا ياد آورى كسانى باشد كه از خدا مىترسند . تذكره و تذكير هر دو مصدرند .
تَنْزِيلًا مِمَّنْ خَلَقَ الْأَرْضَ وَ السَّماواتِ الْعُلى
: فرستندهء قرآن در حد اعلاى عظمت قرار دارد ، زيرا او كسى است كه زمين و آسمانهاى بلند را آفريده است .
الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى
: و اوست خداوند رحمان كه بر عرش استيلا يافت .
احمد بن يحيى گويد : استواء يعنى توجه به شيء . گويا ميخواهد بگويد :
خداوند به آفرينش عرش توجه كرد و خلقت آن را اراده فرمود . در بارهء معناى استواء در سورهء بقره و اعراف گفتگو شده است .
لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما وَ ما تَحْتَ الثَّرى
: علم و تدبير و مالكيت آنچه در آسمانها و زمين است و آنچه ميان آنهاست و آنچه زير خاك است ، به خداوند متعال متعلق است .
برخى گفتهاند : منظور از
« ما تَحْتَ الثَّرى »
گنجها و بدن مردگان است .
وَ إِنْ تَجْهَرْ بِالْقَوْلِ فَإِنَّهُ يَعْلَمُ السِّرَّ وَ أَخْفى
: اگر صداى خود را بلند كنى بيهوده است و لازم نيست كه اين زحمت بيهوده را تحمل كنى زيرا خداوند داناى راز