حوادث ، براى خردمندان آياتى است . اگر گفتار پروردگارت بر اين نرفته بود و مدتى معين نبود ، عذاب قرين ايشان بود . صبر كن بر آنچه مىگويند و خدايت را پيش از طلوع خورشيد و پيش از غروب آن و در تمام لحظات شب و روز تسبيح كن .
شايد خشنود شوى .
قرائت :
ترضى : كسايى و ابو بكر بضم تاء و ديگران بفتح خواندهاند .
مؤيد قرائت فتح
« وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى »
( ضحى 5 ) است و مؤيد قرائت ضم اين است كه در وصف بعضى از انبيا آمده است
« وَ كانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِيًّا »
( مريم 55 ) .
لغت :
آناء الليل : ساعات شب . مفرد آن « انى » است .
اعراب :
كَمْ أَهْلَكْنا
: در اينجا فاعل « يهد » مقدر و مفسر آن همين « كم اهلكنا » است .
مقصود :
قالَ كَذلِكَ أَتَتْكَ آياتُنا فَنَسِيتَها
: در اينجا خداوند در پاسخ كسى كه مىگفت :
خدايا چرا كور محشورم كردى ؟ ميفرمايد : همانطورى كه امروز كور محشورت كردهايم ، محمد ( ص ) و قرآن و دلائل روشن آن در دنيا بسوى تو آمدند و تو با خيره - سرى همه را پشت سر انداختى و خود را در معرض فراموشى قرار دادى ، چه فراموشى فعل اختيارى انسان نيست تا كيفر داشته باشد .
وَ كَذلِكَ الْيَوْمَ تُنْسى
: امروز هم بمنزلهء فراموش شدگان هستى و در عذاب هميشگى گرفتارى .
برخى گويند : همانطورى كه ترا كور محشور كردم تا رسوا گردى و همانطورى كه كور دل بودى و آيات مرا ترك كردى و در آن نينديشيدى و همانطورى كه اوامر ما را زير پا گذاشتى و بمنزلهء چيزهاى فراموش شده قرارش دادى ، امروز نيز گرفتار عذاب مىشوى و بمنزلهء چيزهاى فراموش شده هستى .