تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١٦ — صفحة 86

مساهمون:

ص٨٦
حوادث ، براى خردمندان آياتى است . اگر گفتار پروردگارت بر اين نرفته بود و مدتى معين نبود ، عذاب قرين ايشان بود . صبر كن بر آنچه مىگويند و خدايت را پيش از طلوع خورشيد و پيش از غروب آن و در تمام لحظات شب و روز تسبيح كن . شايد خشنود شوى .

قرائت :

ترضى : كسايى و ابو بكر بضم تاء و ديگران بفتح خوانده‌اند . مؤيد قرائت فتح « وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى » ( ضحى 5 ) است و مؤيد قرائت ضم اين است كه در وصف بعضى از انبيا آمده است « وَ كانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِيًّا » ( مريم 55 ) .

لغت :

آناء الليل : ساعات شب . مفرد آن « انى » است .

اعراب :

كَمْ أَهْلَكْنا : در اينجا فاعل « يهد » مقدر و مفسر آن همين « كم اهلكنا » است .

مقصود :

قالَ كَذلِكَ أَتَتْكَ آياتُنا فَنَسِيتَها : در اينجا خداوند در پاسخ كسى كه مىگفت : خدايا چرا كور محشورم كردى ؟ ميفرمايد : همانطورى كه امروز كور محشورت كرده‌ايم ، محمد ( ص ) و قرآن و دلائل روشن آن در دنيا بسوى تو آمدند و تو با خيره - سرى همه را پشت سر انداختى و خود را در معرض فراموشى قرار دادى ، چه فراموشى فعل اختيارى انسان نيست تا كيفر داشته باشد . وَ كَذلِكَ الْيَوْمَ تُنْسى : امروز هم بمنزلهء فراموش شدگان هستى و در عذاب هميشگى گرفتارى . برخى گويند : همانطورى كه ترا كور محشور كردم تا رسوا گردى و همانطورى كه كور دل بودى و آيات مرا ترك كردى و در آن نينديشيدى و همانطورى كه اوامر ما را زير پا گذاشتى و بمنزلهء چيزهاى فراموش شده قرارش دادى ، امروز نيز گرفتار عذاب مىشوى و بمنزلهء چيزهاى فراموش شده هستى .