نميكند و يك روز پيش خداى مانند هزار سال است از روزهايى كه مىشماريد .
چه قريهها كه آنها را مهلت دادم و اهلشان ظالم بودند . سپس گرفتمشان و بازگشت بسوى من است . بگو : اى مردم ، من براى شما ترسانندهاى آشكارم . آنها كه ايمان آوردند و عمل صالح كردند ، برايشان مغفرت و روزى خوبى است و آنها كه در راه ابطال آيات ما كوشش كردند و مسابقه گذاشتند ، اصحاب دوزخند .
قرائت :
تعدون : ابن كثير و اهل كوفه - بجز عاصم - به ياء و ديگران به تاء خواندهاند .
قرائت ياء با « يستعجلونك » مناسب است .
معاجزين : ابن كثير و ابو عمرو در اينجا و در سورهء سبا بصيغهء اسم فاعل از باب تفعيل خواندهاند . اين قرائت به معناى اين است كه آنها به ياران رسول نسبت عجز ميدادند و قرائت ديگران به معناى اين است كه آنها گمان ميكردند : ما عاجز هستيم .
مقصود :
اكنون دستور مىدهد كه در بارهء سرگذشت آنها كه پيامبران خدا را تكذيب كردند بينديشند و عبرت بگيرند . مىفرمايد :
أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ
: آيا قوم تو در سرزمينهاى يمن و شام گردش نميكنند ؟
فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِها أَوْ آذانٌ يَسْمَعُونَ بِها
: تا با چشم دل حوادث آموزنده را بنگرند و به گوش خويش داستان زندگى و مرگ و سعادت و بدبختى گذشتگان را بشنوند و تعقل كنند و عبرت گيرند .
فَإِنَّها لا تَعْمَى الْأَبْصارُ وَ لكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ
: زيرا چشمها كور نميشوند ، اما دلها كه در سينههايند ، كور مىشوند .
اينكه مىگويد : دلهايى كه در سينههايند ، براى تأكيد است و الا جاى دل در سينه است . چنان كه مىگويد :
« يَقُولُونَ بِأَفْواهِهِمْ »
( آل عمران 167 ) با دهانشان