ترجمه :
گفتند : او را پيش مردم بياوريد شايد شهادت دهند . گفتند : تو با خدايان اين كار را كردى ، اى ابراهيم ؟ گفت : اين بت كه بزرگ آنهاست كرده . از آنها بپرسيد ، اگر حرف مىزنند . آنها به خود آمده ، گفتند : شما ستمكارانيد . سپس سر به زير انداخته ، گفتند : تو ميدانى كه اينان سخن نميگويند . گفت : آيا جز خدا خدايانى پرستش ميكنيد كه هيچ سود و زيانى به شما نميرسانند . اف بر شما و بر آنچه جز خدا مىپرستيد . آيا تعقل نميكنيد ؟ گفتند : او را بسوزانيد و خدايانتان را يارى كنيد ، اگر كنندهء كارى هستيد . گفتيم : اى آتش ، بر ابراهيم سرد و سالم باش . ميخواستند در بارهء او نيرنگى كنند و ما آنها را از زيانكارترين مردم ساختيم .
لغت :
نكس : چيزى را وارونه كردن .
اعراب :
عَلى أَعْيُنِ النَّاسِ
: حال .
كَبِيرُهُمْ هذا
ممكن است مبتدا و خبر باشد و ممكن است « كبيرهم » فاعل براى « فعله » و « هذا » صفت آن .
إِنْ كانُوا يَنْطِقُونَ
: جواب شرط محذوف است .
مقصود :
اكنون بنقل آنچه ميان ابراهيم و قومش در بارهء بتها واقع شده ، پرداخته ، مىفرمايد :
قالُوا فَأْتُوا بِهِ عَلى أَعْيُنِ النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَشْهَدُونَ
: قوم ابراهيم گفتند : او را پيش مردم بياوريد تا او را ببينند شايد در بارهء آنچه گفته است شهادت دهند و جرم او به ثبوت رسد . گويند : نميخواستند بدون دليل ابراهيم را بگيرند . برخى گويند :
يعنى مردم كيفر او را مشاهده كنند .