محفوظ است .
وَ هُمْ عَنْ آياتِها مُعْرِضُونَ
: آنها از استدلال به آيات و نشانههاى آسمان و حدوث و نياز آن به خالق ، روى گردانند و در بارهء آن نمىانديشند .
وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ
:
خداوند روز و شب و خورشيد و ماه را آفريد . خورشيد و ماه دو گوى غلطانى هستند كه با سيارات ديگر در مدارهاى خود مىچرخند . از آيه استفادهء حركت نجوم هم مىشود . زيرا شب با ستاره توأم است .
در اينجا فعل به صورت جمع مذكر آورده شده و خورشيد و ماه و ستارگان بمنزلهء موجودات صاحب عقل تلقى شدهاند . و در حقيقت فعلى كه به آنها نسبت داده شده ، فعل عقلايى است . در سورهء يوسف نيز مىفرمايد :
« رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَباً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي ساجِدِينَ »
( آيه 3 ) .
وَ ما جَعَلْنا لِبَشَرٍ مِنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَ
: به هيچ بشرى پيش از تو حيات جاودان ندادهايم .
أَ فَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخالِدُونَ
: آيا انتظار دارند كه تو بميرى و آنها حيات جاودان پيدا كنند ؟ مشركين مكه مىگفتند :
« نَتَرَبَّصُ بِهِ رَيْبَ الْمَنُونِ »
( طور 30 ) ما در انتظار مرگ پيامبر هستيم . قرآن مىگويد : اين انتظار بيهوده است . زيرا نه تنها تو ميميرى بلكه آنها نيز ميميرند .
كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ
: هر موجود زندهاى ناچار بايد طعم مرگ را بچشد .
وَ نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً
: ما با شما معاملهء آزمايشگران مىكنيم ، و شما را به سختى و راحتى و فقر و ثروت مبتلا مىكنيم ، تا صبر شما در برابر ناملايمات و شكر شما در برابر نعمتها ظاهر گردد .
در روايت است كه على ( ع ) بيمار شد . دوستانش عيادتش كرده ، پرسيدند : يا امير المؤمنين ، حالت چطور است ؟ فرمود : شر است ! گفتند : اين كلام سزاوار شما نيست .
فرمود : خداوند مىفرمايد :
« وَ نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً »
. پس خير تندرستى و