توصيف مىكنند ، كيفرشان همين است .
از اين آيه برمىآيد كه فرشتگان مجبور بعبادت نيستند بلكه مكلف و مختارند .
أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما
:
اين استفهام براى نكوهش و سر كوبى است . يعنى آيا كافران ندانستند كه خداوند كارهايى مىكند كه ديگران نميكنند ؟ او آسمانها و زمين را كه پيوسته بودند از يكديگر جدا كرد و در ميان آنها هوا قرار داد . بنا بر اين او سزاوار پرستش است نه غير او .
برخى گويند : يعنى زمين و آسمان باران و گياه نداشتند و ما آنها را گشوديم .
از آسمان باران نازل كرديم و از زمين گياه رويانديم . اين معنى از امام باقر و امام صادق ( ع ) روايت شده است .
وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ
: با آبى كه از آسمان نازل كرديم ، موجودات قابل حيات را حيات بخشيديم . برخى گويند : يعنى هر موجود زندهاى را از نطفه آفريديم . معناى اول صحيحتر است .
عياشى روايت كرده است كه از امام صادق در بارهء طعم آب پرسيدند . فرمود :
« سؤال كن براى فهميدن نه براى سرسرى كردن . طعم آب طعم حيات است . خداوند مىفرمايد :
وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ . »
برخى گويند : يعنى حيات هر ذى روح و رشد هر رشد كنندهاى به آب است و بنا بر اين هم شامل حيوان مىشود و هم شامل گياه .
أَ فَلا يُؤْمِنُونَ
: چرا قرآن را تصديق نميكنند و دلائل و برهان روشن را نميپذيرند ؟
نظم :
وجه اتصال آيهء اول بما قبل اين است كه : از اهل ذكر بپرسيد . آيا پيش از تو جز مردانى فرستاديم و آيا آنها پرستش خدايان زمينى را توصيه كردند و گفتند سنگ و چوب بپرستيد .