ذكر بپرسيد .
مقصود از اهل ذكر كيست ؟ در روايت است كه على ( ع ) فرمود : مائيم اهل ذكر . از امام باقر ( ع ) نيز همين طور روايت شده است . مؤيد آن اين است كه خدا پيامبرش را « ذكراً رسولا » ناميده است برخى گويند : مقصود پيروان تورات و انجيل است . برخى گويند : مقصود اهل علم است به سرگذشت پيشينيان . برخى گويند :
مقصود اهل قرآن است ، يعنى عالمان قرآن .
وَ ما جَعَلْناهُمْ جَسَداً لا يَأْكُلُونَ الطَّعامَ وَ ما كانُوا خالِدِينَ
: آنها جسد بيجانى نبودند كه هيچ نخورند و موجوداتى نبودند كه هرگز نميرند و جاودانى باشند . اين جمله در پاسخ اين است كه مىگفتند :
« ما لِهذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ الطَّعامَ وَ يَمْشِي فِي الْأَسْواقِ »
( فرقان 7 ) اين چه پيامبرى است كه مىخورد و در بازارها راه مىرود ؟ ! پس همانطورى كه پيامبران پيشين نياز به غذا داشتند و ميمردند ، تو نيز نيازمند غذا هستى و ميميرى و اين امر نبايد موجب بىايمانى آنها گردد . زيرا وحى پيامبران را از بشريت خارج نميكند . كلبى گويد : جسد جسمى است كه در آن روح است و مىخورد و مىنوشد . پس هر چه بخورد و بنوشد ، جسم است . مجاهد گويد : جسد چيزى است كه نميخورد و نمىنوشد . پس آنچه كه مىخورد و مىنوشد ، نفس است .
ثُمَّ صَدَقْناهُمُ الْوَعْدَ
: ما بوعدهء خود در بارهء آنها وفا كرديم و عاقبت نيكو به آنها داديم هم در دنيا و هم در آخرت .
فَأَنْجَيْناهُمْ وَ مَنْ نَشاءُ
: آنها و كسانى كه با آنها بودند از شر دشمنان نجات داديم .
وَ أَهْلَكْنَا الْمُسْرِفِينَ
: و تبهكاران را هلاك كرديم . قتاده گويد : مسرف مشرك است . اين جمله تهديدى است براى مردم مكه .
اكنون بذكر نعمت خود كه عبارت از انزال قرآن است پرداخته ، مىفرمايد :
لَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ كِتاباً فِيهِ ذِكْرُكُمْ
: اى جماعت قريش ، كتابى بسوى شما فرستادهايم كه اگر به آن تمسك كنيد ، شرف شماست . چنان كه در جاى ديگر مىفرمايد :
« وَ إِنَّهُ لَذِكْرٌ لَكَ وَ لِقَوْمِكَ »
( زخرف 44 ) اين كتاب تذكرى است براى تو و قومت .