اعراب :
اهلكناها : در محل جر و صفت « قرية » .
جسدا : مفرد در معنى جمع . به همين دليل گفته شده است « لا يأكلون » .
من نشاء : در محل نصب و عطف بر « انجيناهم » .
مقصود :
قبلا از كفار نقل فرمود كه درخواست آيت و معجز مىكنند . اكنون در پاسخ آنها مىفرمايد :
ما آمَنَتْ قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْناها
: پيش از اين كافران مردم ديگرى بودند كه درخواست آيت و معجز كردند و بر كفر خود پافشارى كردند و ما آنها را هلاك كرديم .
أَ فَهُمْ يُؤْمِنُونَ
: آيا اينها با آمدن آيت و معجز ايمان مىآورند ؟ يعنى همانطورى كه گذشتگان با ديدن آيات و معجزات ايمان نياوردند و هلاك شدند ، اينان نيز ايمان نمىآورند و مثل آنها مستحق عذاب دنيوى و هلاكت خواهند شد .
در اين آيه خداوند حكم كرده است كه مردم مكه را عذاب نميكند و به همين جهت خواستهء آنها را مستجاب نكرد .
برخى گويند : خداوند حكم به هلاكت قريهاى مىكند كه مردمش ايمان نمىآورند . اما مردم مكه كه بعداً ايمان مىآورند حكم بهلاكتشان نشده و آيات هم برايشان فرستاده نشده است .
وَ ما أَرْسَلْنا قَبْلَكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ
: اين جمله در جواب اين است كه مىگفتند : « ما هذا الا بشر مثلكم » يعنى : پيش از تو اى محمد ، جز مردانى از بنى آدم كه به آنها وحى مىكرديم . نفرستاديم . آنها فرشته نبودند ، زيرا هم شكل و هم جنس به يكديگر مأنوستر و مايلترند و سخن يكديگر را بهتر مىفهمند و از يكديگر كمتر دورى مىجويند .
فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ
: اگر نميدانستهايد ، از اهل