جمله ، خبر از ماضى و در بارهء آينده است .
اين مثل ، در بارهء متكبرانى است كه به دنيا مغرور شده و از مجالست مؤمنين تهيدست ، سر باز زدهاند . خداوند به آنها خاطر نشان مىكند كه : دنيا مورد توجه او نيست . دنيا بگياه سبزى مىماند كه با ريزش قطرات باران مىرويد و سبز و خرم مىشود ، اما همين كه آب باران به او نرسيد ، ميخشكد و به صورت خاشاك در مىآيد .
الْمالُ وَ الْبَنُونَ زِينَةُ الْحَياةِ الدُّنْيا
: مال و اولاد وسيلهء زينت زندگى دنيا و فخر و مباهات مردم هستند و در آخرت ، براى انسان نفعى ندارند . مال در اين دنيا جمال انسان و فرزند ، نيرو و وسيلهء دفاع است ، بنا بر اين زينت دنيا هستند و باقى نمىمانند كه در آخرت براى انسان سودى داشته باشند .
وَ الْباقِياتُ الصَّالِحاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَواباً وَ خَيْرٌ أَمَلًا
: طاعت و هر كار نيكى را « باقيات صالحات » مىنامد ، زيرا - بقول ابن عباس و قتاده - پاداش آنها ابدى و جاودانى است . آرى اين گونه كارها از لحاظ پاداش و دلبستگى براى آدمى از مال و اولاد و ساير تجملات دنيا بهترند ، زيرا پارهاى از دلبستگىهاى انسان ، جنبهء خيالى دارند و كاذبند « 1 » ، اما دلبستگىها و آرزوهاى اخروى ، واقعيت دارند ، زيرا هر كس كار خيرى را به آرزو و اميد پاداش انجام دهد ، به آرزوى خود مىرسد .
برخى گفتهاند : « باقيات صالحات » كارهايى است كه سلمان و صهيب و ديگر مسلمانان مستمند ، انجام ميدادند و آن عبارت از « سبحان اللَّه و الحمد للَّه و لا إله الا اللَّه و اللَّه اكبر » بود .
انس بن مالك از پيامبر گرامى اسلام روايت كرده است كه : بهم نشينان خود فرمود :
- سپر خود را بگيريد .
هامش
( 1 ) مولوى گويد :نيست وش باشد خيال اندر روان * تو جهانى بر خيالى بين روانبر خيالى نامشان و ننگشان * بر خيالى صلحشان و جنگشان