بتوحيد افتخار ميكنم . من كسى را در عبادت ، شريك خدا قرار نمىدهم ، بلكه با اخلاص ، رو بدرگاه او مىآورم . در اينجا شرك در عبادت را نفى مىكند ، زيرا عبادت ، مخصوص كسى است كه اصل نعمتها از او باشد و نعمت هيچ منعمى بپاى نعمتهاى او نرسد . بديهى است كه جز خدا هيچكس بر چنين امورى قادر نيست .
وَ لَوْ لا إِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ ما شاءَ اللَّهُ لا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ
: چرا هنگامى كه داخل باغ شدى و ميوهها و درختها و مزرعه را ديدى ، خدا را سپاسگزارى نكردى و نگفتى : هر چه خداوند بخواهد ، مىشود و من با اينكه در راه جمع آورى اين ثروت كوشش كردهام ، تنها بقدرت و لطف خداست كه اين ثروت ، نصيبم شده است .
اگر خداوند نميخواست كه من ثروتمند شوم ، ميان من و اين ثروت ، فاصله ايجاد ميكرد و آن را در دسترس من قرار نميداد و بركت را از آن برميداشت ، زيرا هر كس داراى ثروت و نعمتى هست ، آن را از خدا دارد ، نه از خودش ؟ ! سپس در بارهء خودش گفت :
إِنْ تَرَنِ أَنَا أَقَلَّ مِنْكَ مالًا وَ وَلَداً فَعَسى رَبِّي أَنْ يُؤْتِيَنِ خَيْراً مِنْ جَنَّتِكَ
:
اگر امروز مرا تهيدست مىنگرى و مرا از حيث مال و اولاد و قبيله ، كمتر از خود مىيابى ، اميد است كه خداوند در آخرت - يا در دنيا و آخرت - به من باغى دهد بهتر از باغ تو .
وَ يُرْسِلَ عَلَيْها حُسْباناً مِنَ السَّماءِ
: و ممكن است باغ ترا دچار آفت كند .
يا اينكه صاعقهاى آسمانى بر آن نازل كند و همه را بسوزاند . اين معنى از ابن عباس و قتاده است .
زجاج گويد : يعنى به حساب كردارى كه از تو سر زده است ، ترا عذاب خواهد كرد .
برخى گويند : يعنى تيرهاى عذاب خود را به صورت تگرگ يا سنگ يا هر چه كه بخواهد ، به طرف باغها پرتاب مىكند و همه را از بين مىبرد .
فَتُصْبِحَ صَعِيداً زَلَقاً
: و بر اثر نزول بلا ، اين باغ به صورت زمينى هموار