تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 61

مساهمون:

ص٦١
من و اطرافيان من بيشتر از تست . علت اينكه « اطرافى » را « نفر » ناميده‌اند . اين است كه بدنبال حاجت شخص حركت مىكنند . قتاده و مقاتل گويند : يعنى خدمتگزاران و فرزندانى بهتر و نيرومندتر از تو دارم .
وَ دَخَلَ جَنَّتَهُ وَ هُوَ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ قالَ ما أَظُنُّ أَنْ تَبِيدَ هذِهِ أَبَداً
: ثروتمند بيچاره ، كه با كفر و معصيت به خود ستم ميكرد ، با غرور و نخوت ، داخل باغ شده ، گفت : فكر نمىكنم هيچوقت اين باغ و اين ميوه‌ها از ميان بروند . برخى گويند : يعنى گمان نمىكنم اين دنيا هرگز فانى شود .
وَ ما أَظُنُّ السَّاعَةَ قائِمَةً
: و گمان نمىكنم چنان كه دينداران مىگويند ، قيامت و حساب و كتابى در كار باشد .
وَ لَئِنْ رُدِدْتُ إِلى رَبِّي لَأَجِدَنَّ خَيْراً مِنْها مُنْقَلَباً
: اگر هم قيامت و حساب و كتابى در كار باشد و دينداران راست بگويند ، من كه بندهء عزيز و نازدانهء خدا ! هستم ، در آنجا نيز باغى بهتر و سرسبزتر از اين بدست خواهم آورد . زجاج گويد : از اينجا استفاده مىشود كه مرد مؤمن به او اعلام كرده بود كه قيامت و حساب و كتابى هست و مرد ثروتمند ، اين مطلب را در پاسخ وى گفته است . يعنى : همانطورى كه در دنيا خداوند اين نعمت را به من بخشيده است ، در آخرت نيز نعمتى بهتر به من عطا مىكند ، زيرا من پيش خدا عزيز هستم . اين مطلب ، در حقيقت پندار هر جاهل مغرورى است . اينها تصور مىكنند كه خداوند به مردمى مال ميدهد كه آنها را دوست بدارد . برخى گفته‌اند : يعنى در آخرت ، بهتر از آنچه در دنيا كسب كرده‌ام ، بدست خواهم آورد . از اينجا استفاده مىشود كه او در نفى معاد قاطع نبود ، بلكه ترديد داشت .