واو و سكون راء . كسر واو و سكون راء و ديگرى ادغام راء در قاف . ابن جنى گويد : مقصود مخفى شدن راء است نه ادغام آن .
اعراب :
كَمْ لَبِثْتُمْ
: كم يوماً لبثتم . « كم » مفعول است براى « لبثتم » و تميز حذف شده است .
بدليل اينكه در جواب گويد :
« لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ »
أَيُّها أَزْكى طَعاماً
: اين جمله ، مفعول است براى « فلينظر » و « طعاماً » تميز است .
مقصود :
وَ كَذلِكَ بَعَثْناهُمْ لِيَتَساءَلُوا بَيْنَهُمْ
: داستان اصحاب كهف ، سراسر حيرت - آور است . در اينجا خداوند متعال مىفرمايد : هم چنان كه ما نسبت به آنان كارهايى عجيب كرديم و آنها را براى مدتى دراز نگه داشتيم ، آنها را از خواب برانگيختيم و از آن خواب مرگ آسا زندگى بخشيديم ، تا در ميان آنها بحث و اختلاف ، بر سر مدت خوابشان درگير شود و از آنجا آفريدگار خود را بهتر بشناسند و روشنى پرتو ايمان در كانون قلبشان فزونى گيرد .
قالَ قائِلٌ مِنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْ قالُوا لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ
: مفسران قرآن گويند : آنها بامدادان داخل غار شده بودند و هنگام عصر از خواب نوشين بيدار گشتند . از اينرو همين كه سر از خواب برداشتند ، يكى گفت : چقدر خوابيدهايد ؟ پاسخ دادند : روزى ! اما همين كه ديدند هنوز خورشيد در آسمان پرتو افشانى مىكند ، فهميدند كه هنوز قسمتى از روز باقى است و گفتند : يا قسمتى از روز !
قالُوا رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِما لَبِثْتُمْ
: ابن عباس مىگويد : اين گوينده ، رئيس ايشان تمليخا بود كه علم مدت خواب را به خدا باز گردانيده ، گفت : خداى شما به مدت خواب شما داناتر است .
فَابْعَثُوا أَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هذِهِ إِلَى الْمَدِينَةِ
: ابن عباس مىگويد : با آنها درهمهايى به سكهء پادشاه آن عصر بود ، گفتند : يكى از شما اين پولها را بگيرد و براى