تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 11

مساهمون:

ص١١
مقصود اين است كه : رفتار ما رفتار كسى است كه مىخواهد بوسيلهء آزمايش ، برفتار مردم و حالات باطنى آنها پىببرند و الا ما به حال مردم آگاهيم . امثال اين مطلب ، در جاهاى ديگر قرآن آمده است . برخى گويند : معناى ابتلا و آزمايش ، همان امر و نهى مردم است ، زيرا بوسيلهء امر و نهى ، مردم مطيع از عاصى شناخته مىشوند . برخى گويند : مقصود از زينت زمين مردان است . برخى هم گويند : مقصود علما و انبياست .
وَ إِنَّا لَجاعِلُونَ ما عَلَيْها صَعِيداً جُرُزاً
: ما زمين را بعد از آبادى ويران مىسازيم و سطح آنها را صاف و هموار مىكنيم بطورى كه خشك و فاقد گياه باشد .

دلالت :

از جملهء
« أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا »
بر مىآيد كه خداوند از مردم ، عمل صالح خواسته و كارهايى كه آنها مىكنند ، به اراده و اختيار خود ايشان است و از جانب خداوند اجبارى متوجه آنها نيست . بديهى است كه اگر چنين نبود ، آزمايش آنها غلط بود ، بنا بر اين عقيدهء جبريان باطل است .