پرسش :
آيا ممكن است كه در زمان موسى پيامبرى داناتر از وى باشد ؟
پاسخ :
ممكن است خضر از بعضى جهات ، عالمتر از موسى باشد و موسى تنها از همان - جهت ، محتاج به شاگردى او باشد و الا موسى از جهات ديگر عالمتر از وى بوده است .
آتَيْناهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً
: او بندهاى بود كه ما او را نبوت - و بقولى طول حيات - بخشيده و از علم غيب او را تعليم داده بوديم . اين معنى از ابن عباس است . امام صادق مىفرمايد : او را علمى بود كه در الواح تورات ، براى موسى نوشته نشده بود . موسى گمان مىكرد همهء چيزهايى كه مورد احتياج اوست در تابوت او هست و همهء علوم در الواح تورات نوشته شده است .
قالَ لَهُ مُوسى هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلى أَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْداً
: موسى به او گفت : آيا از تو پيروى كنم تا مرا دانشى بياموزى كه موجب رشد و پرورش باشد ؟ قتاده گويد : اگر كسى از لحاظ علمى بمرتبهء بىنيازى مىرسيد ، حتماً همراز و همسخن خداوند ، موسى ، به اين مرتبه نائل مىشد . لكن موسى با اين پيشنهاد ، خضر را مورد تعظيم قرار داده ، زيرا راضى شد كه از وى متابعت كند و از علوم او فرا بگيرد . رشد ، عبارت است از علوم دينى كه انسان را بسوى حق ارشاد كند . برخى گفتهاند : علم به - آن الطاف دينى است كه بر مردم مخفى هستند .
قالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْراً
: مرد عالم ، در جواب موسى گفت : ترا صبر و طاقت پيروى و تعليم از من نيست . يعنى چنين صبرى بر تو دشوار است ، علت اين است كه موسى به ظاهر امور نگاه مىكرد و خضر به باطن امور ، از اينرو براى موسى صبر كردن دشوارى داشت .
وَ كَيْفَ تَصْبِرُ عَلى ما لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْراً
: چگونه در برابر كارى كه بر حسب ظاهر ، پيش تو ناپسند است ، صبر خواهى كرد ؟ ! حال آنكه از باطن و حقيقت آن بىخبر هستى . از اين جمله بر مىآيد كه مقصود اثبات بىصبرى موسى بطور مطلق