مقتداى خلق شد و مردم بنور او هدايت يافتند .
برخى گويند : اين نعمت ، همان است كه خداوند دعاى وى را اجابت كرد و نبوت را در فرزندانش قرار داد .
وَ إِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ
: او در آخرت از مردم شايسته است .
در اينجا مناسب بود ، ابراهيم را در عاليترين درجهء صلاحيت و شايستگى قرار دهد ، زيرا موقعيت او چنين اقتضايى را داشت ، لكن چنين نكرد ، تا مردم را به شايستگى ترغيب كند و نشان دهد كه مردم صالح ، با پيامبران در يك رديفند .
اين خود براى مردم صالح افتخارى بزرگ است كه ابراهيم خليل با همهء عظمت مقامى كه دارد ، از آنها باشد . گذشته از اين ، خداوند ، پيامبر اسلام را نيز دعوت مىكند كه از كيش ابراهيم پيروى كند و خود را در همان صفى قرار دهد كه ابراهيم از آنهاست .
ثُمَّ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ أَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً
: آن گاه ، اى محمد ، به تو وحى كرديم كه از كيش ابراهيم - كه در دعوت بتوحيد و مبارزهء با بتها به راه راست بود - پيروى كنى .
وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ
: او از اهل شرك نبود .
پرسش :
گفتهاند : پيامبر ما افضل از ابراهيم است . چرا در اينجا خداوند امر كرده است كه از ابراهيم كه مقامش پايينتر است پيروى كند ؟ ! پاسخ :
شكى نيست كه ابراهيم ، پيش از پيامبر اسلام ، راه توحيد و حقجويى را سپرده است . پيامبر اسلام ، اگر چه افضل از ابراهيم است ، ليكن دنباله رو اوست و اين مانعى ندارد .
إِنَّما جُعِلَ السَّبْتُ عَلَى الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِيهِ
: حسن گويد : يعنى « روز شنبه » وسيلهء لعن و مسخ كسانى شد كه در بارهء آن اختلاف كرده ، نخست حرام ، سپس حلال شمردند . از اينرو خداوند آنها را لعن و مسخ كرد .