آورده و بصلاح آمدهاند ، پروردگارت از پى آن ، آمرزگار و رحيم است .
اعراب :
مَتاعٌ قَلِيلٌ
: خبر براى مبتداى محذوف ، يعنى « متاعهم بهذا الذى فعلوه متاع قليل » .
مقصود :
سابقاً دربارهء چيزهاى حلال و چيزهاى حرام ، سخن گفت . اكنون دستور مى - دهد كه از مخالفت دستورهاى او خوددارى كنند . از اينرو ميفرمايد :
وَ لا تَقُولُوا لِما تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هذا حَلالٌ وَ هذا حَرامٌ
: چيزهايى را كه زبانهاى شما بدروغ آنها را حلال يا حرام شمردهاند ، حلال يا حرام نشماريد و نگوييد : مردار حلال است و شترى كه ده شكم زاييده ، حرام است .
لِتَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ
: و با اين سخن ، نسبت دروغ به خدا ندهيد و احكامى كه زاييدهء فكر شماست به خداوند متعال نبنديد .
إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ لا يُفْلِحُونَ
: زيرا كسانى كه به خداوند نسبت دروغ مىدهند ، از عذاب خدا نجات نمىيابند و خيرى نمىبينند .
مَتاعٌ قَلِيلٌ
: در اين دنيا چند روزى بيشتر ، از متاع اندك آن بهرهمند نميشوند .
وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ
: اما در آخرت ، گرفتار عذابى دردناك خواهند شد .
وَ عَلَى الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا ما قَصَصْنا عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ
: و بر يهوديان حرام كرديم ، چيزهايى كه قبلا براى تو شرح داديم . مقصود مطالبى است كه در سورهء انعام ذكر شده است . در آنجا فرمود :
وَ عَلَى الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا كُلَّ ذِي ظُفُرٍ
( انعام 146 : و بر يهوديان حرام كرديم هر ناخن دارى را . . . ) اين معنى از حسن و قتاده و عكرمه است . بديهى است كه سورهء انعام پيش از اين سوره ، نازل شده است .
وَ ما ظَلَمْناهُمْ
: ما از اين راه ، بر آنها ظلمى روا نداشتيم .
وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
: بلكه آنها از راه معصيت و كفران نعمتها و انكار انبياء به خود ظلم كردند و سزاوار شدند كه چيزهاى حلال بر آنها حرام گردد ،