تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١٤ — صفحة 58

مساهمون:

ص٥٨
از اهل مكه نازل شده است . اينان در چنگ مشركين گرفتار شدند و به ميل آنها سخن گفته ، رهايى يافتند ، سپس مهاجرت كردند .

مقصود :

مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ مِنْ بَعْدِ إِيمانِهِ : دربارهء تقدير اين جملهء اختلاف است . گويند : خلاصهء معناى آن اين است : هر كس به خدا كافر شود و از اسلام باز گردد و سينه را براى كفر بگشايد ، گرفتار خشم خدا مىشود و براى اوست عذابى بزرگ . إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمانِ : مگر اينكه كسى را اجبار كنند و به زبان اظهار كفر كند و دلش به ايمان ، اطمينان داشته باشد . در اين صورت ، وى را گناهى نيست . برخى گويند : اين آيه ، متصل است به آيهء پيش . يعنى : كسى نسبت دروغ مىدهد كه پس از ايمان ، به خدا كافر شده باشد . سپس كسى كه مجبورش كرده باشند و دلش از نور ايمان روشن باشد ، استثنا مىكند و مىفرمايد : وَ لكِنْ مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْراً فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللَّهِ : لكن كسانى كه قلبشان آمادگى پذيرش كفر دارد ، بر آنهاست خشم خداوند و در آخرت ، گرفتار عذاب خواهند شد . اكنون خداوند به عذابى بزرگ ، براى آنها اشاره كرده ، مىفرمايد : ذلِكَ بِأَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَياةَ الدُّنْيا عَلَى الْآخِرَةِ : زيرا آنان زندگى زودگذر دنيا و لذائذ آن را بر زندگى جاودانى آخرت ، ترجيح دادند و هر چه كردند ، براى دنيا كردند ، نه براى آخرت . وَ أَنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِينَ : و خداوند مردم كافر را هدايت نمىكند و به راه بهشت راهنمايى نمىكند . أُولئِكَ الَّذِينَ طَبَعَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَ سَمْعِهِمْ وَ أَبْصارِهِمْ : خداوند بر دلها و گوشها و ديده‌هاى آنان مهر زده است . دربارهء معناى « مهر زدن بر دل و گوش و چشم » در سوره بقرهء ، سخن گفته‌ايم .