وَ بِالْحَقِّ أَنْزَلْناهُ وَ بِالْحَقِّ نَزَلَ
: ما قرآن را به حق بر تو نازل كرديم و قرآن به حق نازل شد . يعنى : مقصود ما از فرستادن قرآن اين است كه مردم ايمان آورند و به دستورات آن عمل كنند . منظور از اينكه قرآن ، به حق نازل شد ، اين است كه : مطالب آن حق است و مردم را دعوت به حق مىكند . بلخى گويد : ممكن است : منظور موسى باشد .
مثل :
وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ
( حديد 25 : و آهن را فرستاديم ) ممكن است منظور فرستادن آيات باشد . در اين صورت ، ممكن است گفته شود : چرا ضمير مذكر به مؤنث بازگشته است ؟ لكن نمونه آن در ادبيات عرب يافت مىشود . چنان كه ، ابو عبيده مىگويد : رؤبه اين شعر را براى من قرائت كرد :
فيه خطوط من سواد و بلق * كأنه فى العين توليع البهق
يعنى : خطهاى سياه و سفيدى در آن وجود دارد و همچون چشم است كه برنگ سياه و سفيد است .
گفتم : اگر مرجع ضمير ، « خطوط » است ، بگو : « كأنها » و اگر « سواد و بلق » است بگو : « كأنهما » گفت : « كأن ذا ويلك توليع البهق » .
وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا مُبَشِّراً وَ نَذِيراً
: ما ترا به اين منظور فرستادهايم كه مؤمنين را به بهشت بشارت دهى و گنهكاران را به آتش .