- يا رسول اللَّه . چگونه در روز قيامت ، كافر را بر پيشانى محشور مىكنند ؟ ! فرمود :
- همان كسى كه در دنيا او را بر دو پا راه مىبرد ، مىتواند در روز قيامت ، او را بر پيشانى ببرد .
اين روايت را بخارى و مسلم ، در صحيح خود آوردهاند .
عُمْياً وَ بُكْماً وَ صُمًّا
: ابن عباس گويد : يعنى از ديدن منظرههاى شادى بخش نابينا و از گفتن مطالب مفيد ، گنگ و از شنيدن صداهاى لذت بخش كرند . گويا اين اعضا را از كف دادهاند .
برخى گويند : بكيفر سكوت از حق ، گنگ و بكيفر نديدن حق ، كور و بكيفر ترك شنيدن حق و گوش دادن به باطل ، كر محشور مىشوند .
مقاتل گويد : اين در آن هنگامى است كه خدا به آنها مىگويد : دور شويد و با من تكلم نكنيد .
حسن گويد : آنها كور و كر و گنگ ، محشور مىشوند ، سپس چشم و گوش و زبان آنها به كار مىافتد .
مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ كُلَّما خَبَتْ زِدْناهُمْ سَعِيراً
: جاى آنها در جهنم است .
هر گاه شعلهء آن فرو نشيند ، بر اشتعال آن مىافزاييم و آن را روشن مىسازيم .
ممكن است گفته شود : در چنين حرارت شديدى ، انسان چگونه زنده مىماند ؟ ! گوييم : خداوند قادر است كه آنها را در چنين شرايطى زنده نگه دارد و از رسيدن آتش به جاهاى خطرناك بدنشان جلوگيرى كند .
ذلِكَ جَزاؤُهُمْ بِأَنَّهُمْ كَفَرُوا بِآياتِنا
: اين است جزاى آنها ، زيرا آيات ما را تكذيب كرده ، به آن كفر ورزيدند .
وَ قالُوا أَ إِذا كُنَّا عِظاماً وَ رُفاتاً أَ إِنَّا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقاً جَدِيداً
: معناى اين قسمت ، در همين سوره گذشت .
أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ
قادِرٌ عَلى أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ :