است محلى از اعراب نداشته باشد و حرف عطف از آن حذف شده باشد .
عَلى وُجُوهِهِمْ
: حال .
أَنْتُمْ تَمْلِكُونَ
: « انتم » فاعل است براى فعل محذوف ، زيرا پس از « لو » جز فعل در نمىآيد ، بنا بر اين هر گاه بدنبال آن اسم در آيد ، فعلى در تقدير است . شاعر گويد :
لو غيركم علق الزبير بحبله * ادى الجوار الى بنى العوام
يعنى : اگر غير از شما به پيمان زبير پيوسته بود ، به مجاورت بنى العوام در مىآمد .
مقصود :
اكنون به پيامبر خود مىفرمايد :
قُلْ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ
: اى محمد ، به اين مشركين بگو : همين بس كه خداوند ميان من و شما گواه است و او برسالت من گواهى مىدهد . معناى اين جمله ، در سورهء رعد گذشت .
إِنَّهُ كانَ بِعِبادِهِ خَبِيراً بَصِيراً
: هيچ يك از حالات مردم ، بر خداوند پوشيده نيست . مقصود اين است كه در تهديد ايشان ، اصرار ورزد .
وَ مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ
: هر كس اهل اخلاص و طاعت باشد و بواسطهء آن خداوند ، بهدايتش حكم كند ، اهل هدايت است .
وَ مَنْ يُضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِهِ
: و هر كس اهل گناه باشد و خداوند بگمراهيش حكم كند او را ياورى نيست كه گمراهى را از او دور گرداند .
ما در بارهء وجوه هدايت و گمراهى در سورهء بقره ، گفتگو كردهايم .
وَ نَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَلى وُجُوهِهِمْ
: بروز قيامت ، آنها را بر پيشانى بسوى آتش مىكشيم . همانطورى كه در دنيا هر گاه بخواهند ، كسى را شكنجه دهند و به او توهين كنند ، با او همين طور رفتار مىكنند .
انس بن مالك روايت كرده است كه :
- مردى عرض كرد :