تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 194

مساهمون:

ص١٩٤
يعنى : اگر اين دستورات را انجام دهى ، خداوند در روز قيامت ، به نحوى شايسته و پسنديده ، ترا مبعوث مىكند . ممكن است « بعث » را به معناى « اقامه » بگيريم ، مثل « بعثت بعيرى » يعنى : شترم را به پا داشتم . بنا بر اين معناى آيه ، اين است : خداوند ترا در مقامى ستوده ، وامىدارد كه اولين و آخرين ترا ستايش كنند . اين مقام ، همان مقام شفاعت است كه پيامبر در آن مقام ، بر تمام خلائق ، شرافت و برترى پيدا مىكند . در اين مقام ، هر چه از او سؤال كنند ، عطا مىكند و هر كس از او شفاعت بخواهد ، شفاعتش مىكند ، مفسران قرآن كريم ، اتفاق دارند كه : « مقام محمود » همان مقام شفاعت است . در اين مقام ، پيامبر گرامى مردم را شفاعت مىكند . در اين مقام ، پرچم حمد ، بدست او برافراشته مىشود و پيامبران و فرشتگان در زير آن جمع مىشوند ، بنا بر اين او اول شفاعت كننده و اول كسى است كه شفاعت او بدرگاه خدا قبول مىشود .
وَ قُلْ رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَ أَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ
: كلمه‌هاى « مدخل » و « مخرج » در اينجا مصدرند . يعنى : « ادخال صدق و اخراج صدق » . در بارهء معناى آن اقوالى است : 1 - مجاهد گويد : يعنى مرا بهر چه رسالت داده‌اى ، براستى داخل كن و خارج گردان . مقصود اين است كه در راه وحى و رسالت مرا يارى كن . 2 - ابن عباس ، حسن ، قتاده ، و سعيد بن جبير گويند : يعنى مرا داخل مدينه كن و براى فتح مكه ، از آن خارج گردان . 3 - ابو مسلم گويد : او مأمور شد كه هر گاه داخل كارى مىشود يا از آن خارج مىگردد ، اين دعا را بخواند . مقصود اين است كه : مرا از روى صدق و راستى داخل در آن كار گردان . 4 - عطيه بروايت از ابن عباس گويد : يعنى هنگام مرگ مرا از روى صدق ، داخل قبر گردان و هنگام قيامت ، از روى راستى از قبر خارج گردان . داخل شدن از روى راستى ، اين است كه عاقبت آن از لحاظ دين و دنيا پسنديده باشد .