كورتر است و راههاى ثواب را نمىيابد . مؤيد آن « اضل سبيلا » است . منظور اين است كه او در آخرت ، گمراهتر است ، زيرا گمراهى دنيا قابل علاج بود ولى گمراهى آخرت ، قابل علاج نيست .
ندعو : زيد - بنقل از يعقوب - به ياء و ديگران به نون خواندهاند .
مقصود :
در آيات پيش ، بيان شد كه شيطان نسبت به برترى آدم اعتراض كرد و در برابر او سجده نكرد ، اكنون بيان مىكند كه اولاد آدم را گرامى داشته و انواع نعمتها را در دسترس آنها قرار داده است . از اينرو مىفرمايد :
وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ
: ابن عباس مىگويد : يعنى بنى آدم را برترى بخشيدهايم .
بديهى است كه همهء افراد بنى آدم از اين خلعت برترى بر اندامشان پوشيده نشده است . اينكه همه را مىگويد ، بخاطر آنهاست كه برترى يافته و در ميان جمع هستند . مثل
كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ
( آل عمران 110 : شما مسلمانان بهترين امتى هستيد كه براى مردم بيرون آورده شدهايد . ) برخى گويند : با اينكه در ميان اولاد آدم ، افراد كافر و گمراه بسيارند ، مع - الوصف همه را به خلعت كرامت ، مفتخر ساخته ، زيرا منظور اين است كه : آنها را به نعمتهاى دنيا و صورتهاى زيبا و تسخير موجودات و وجود پيامبران ، گرامى داشته شدهاند .
برخى گويند : يعنى رفتار ما با آنها احترام آميز است .
اين احترام و برترى ، بگفتهء ابن عباس و ضحاك به قوت و عقل و نطق و تميز است .
ميمون بن مهران از ابن عباس روايت كرده است كه : بخاطر اين است كه انسان با دست غذا مىخورد و حيوانات با دهان . عطا گويد : بخاطر اندام معتدل و قامت راست اوست .
از جابر بن عبد اللَّه روايت شده كه : بواسطهء انگشتان است ، زيرا اگر انگشتها نبود بسيارى از كارها را نمىتوانستند انجام دهند . ابن جرير گويد : بواسطهء اين است كه حيوانات در تسخير و فرمان او هستند . محمد بن كعب گويد : بخاطر وجود پيامبر