قيامت مردم مىميرند و شهرها و آباديها ويران مىشوند . آن گاه قيامت فرا مىرسد .
اين معنى از جبائى و مقاتل است .
ابو مسلم گويد : مقصود ، قريههايى است كه در كفر و گمراهى به سر مىبرند ، نه قريههاى ايمان و منظور از هلاك كردن ، درهم كوبيدن است .
كانَ ذلِكَ فِي الْكِتابِ مَسْطُوراً
: اين مطلب ، حتمى است و خلافى ندارد . مقصود اين است كه خداوند اين مطلب را در كتابى كه براى فرشتگان نوشته است ، يعنى لوح محفوظ ، ثبت كرده است .
وَ ما مَنَعَنا أَنْ نُرْسِلَ بِالْآياتِ إِلَّا أَنْ كَذَّبَ بِهَا الْأَوَّلُونَ
: در اين باره اقوالى است :
1 - هيچ چيز ما را از فرستادن آياتى كه مىخواستند ، باز نداشت ، جز تكذيب پيشينيان . مقصود اين است كه : چيزهايى كه قريش مىخواهند ، از قبيل طلا كردن كوه صفا و جارى كردن چشمهاى از زمين و . . . عمل نمىكنيم ، زيرا اگر عمل كنيم ، آنها ايمان نمىآورند و سزاوار مىشوند كه هر چه زودتر آنها را كيفر دهيم و اين بزيان خود آنهاست . همانطورى كه ما امتهاى پيشين را اجابت كرديم و آياتى را كه مىخواستند براى آنها فرستاديم و آنها تكذيب كردند و ما آنها را گرفتار عذاب كرديم ، زيرا حكم آياتى كه مردم درخواست مىكنند ، اين است كه اگر تكذيب كنند و ايمان نياورند ، دچار عذاب شوند ، لكن در مورد اينها ارادهء ما اين است كه آنها را بوسيلهء چنين عذابى از ميان مىبريم ، زيرا در ميان ايشان كسانى هستند كه خودشان يا فرزندانشان ايمان مىآورند و دين اسلام را يارى مىكنند . بعلاوه ، امت و شريعت حضرت محمد ( ص ) تا قيامت باقى خواهد ماند ، از اينرو خواستهء آنها را اجابت نمىكنيم . بخصوص كه آيات قرآنى و ديگر معجزات آشكار ، براى بر طرف شدن ترديد و برداشته شدن عذرها كافى هستند .
2 - ما آياتى را كه مىخواهند ، نمىفرستيم ، زيرا علم داريم كه آنها ايمان نمىآورند ، بنا بر اين فرستادن آيات ، كار بيهودهاى خواهد بود . همانطورى كه پيش از آنها آياتى فرستاديم و مردم ايمان نياوردند .