نمىبرند و همواره بر تنفر آنها نسبت به حق ، افزوده مىشود . در اينجا مىگويد :
قرآن ، نفرت آنها را افزايش مىدهد ، زيرا بر اثر نازل شدن قرآن ، بود كه آنها نسبت به حقيقت ، تنفر بيشترى پيدا كردند . چنان كه مىفرمايد :
فَلَمْ يَزِدْهُمْ دُعائِي إِلَّا فِراراً
( نوح 6 : دعوت من آنها را بيشتر فرارى كرد ) .
پرسش :
اگر با نازل شدن ، قرآن بر تنفر و گمراهى آنها افزوده مىشود ، فايده حكمت نزول آن چيست ؟
پاسخ :
فايده و حكمت آن ، اتمام حجت و بسته شدن راه بهانه تراشى بر روى آنهاست .
وانگهى فايدهء ديگر قرآن اين است كه گروهى هم اصلاح و هدايت مىشوند . در صورتى كه اگر قرآن نازل نمىشد ، آنها هدايت نمىشدند . همان كسانى هم كه با نازل شدن قرآن ، بر تنفرشان افزوده مىشود ، اگر قرآن نازل نمىشد ، مرتكب فسادى بزرگتر مىشدند . پس بخاطر همين جهات است كه نازل شدن قرآن ، بر طبق حكمت و مصلحت است . زياد شدن تنفر آنها اين بود كه : با مشاهدهء آيات و دلائل آن ، مىگفتند :
اينها حيلهها و نيرنگهاست و در بارهء آن نمىانديشيدند .
قُلْ لَوْ كانَ مَعَهُ آلِهَةٌ كَما يَقُولُونَ إِذاً لَابْتَغَوْا إِلى ذِي الْعَرْشِ سَبِيلًا
:
بگو اى محمد ( ص ) : اگر خدا را چنان كه مىگويند - يا چنان كه مىگوييد - شريكهايى بود ، آنها نيز به جستجوى راهى مىپرداختند ، كه آنها را به مالك عرش نزديك سازد و تقاضا مىكردند كه پيش خداوند منزلتى پيدا كنند ، زيرا آنها نيز علم داشتند كه خداوند بر آنها عظمت و برترى دارد . اين معنى از مجاهد و قتاده است .
بيشتر مفسران قرآن گويند : يعنى : شركاى خداوند ، راهى مىجستند كه با خداوند برابرى كنند و در صدد شكست او برآيند ، زيرا آنهايى كه در خداوندى با يكديگر شريكند ، در صفات ذات ، نيز با يكديگر برابرند و هر كدام مىكوشد ، كه رقيب را از ميان بردارد و قلمرو آفرينش را از وجود رقيب و همكار ، پاك گرداند .