فراوان شود . آنها كه « امر » را به معناى فراوانى نمىگيرند ، مىگويند : كلمهء « مأموره » به معناى « مؤمره » است و علت اينكه : « مأموره » گفته ، اين است كه اجزاى كلام با يكديگر جفت باشند . مثل « الغدايا و العشايا » در حالى كه جمع « غداة » « غدايا » نيست .
لغت :
ترفه : نعمت . برخى گويند : « مترف » يعنى كسى كه به حال خود واگذارده شده است ، تا هر چه خواهد بكند .
تدمير : هلاك كردن .
مذموم و مذؤوم : مورد مذمت و سرزنش .
مدحور : مطرود و دور شده . گويند : « اللهم ادحر عنا الشيطان » يعنى : خدايا شيطان را از ما دور كن .
اعراب :
كَمْ أَهْلَكْنا
: « كم » منصوب است به « اهلكنا » .
كَفى بِرَبِّكَ
: باء براى زينت است . مثل « جاء بثوبك ثوباً » و ما بعد آن در محل رفع و فاعل است . شاعر گويد :
و يخبرنى عن غائب المرء هديه * كفى الهدى عما غيب المرء مخبرا
در اينجا « الهدى » بعد از « كفى » مرفوع شده است . يعنى : سيرهء شخص از نهان او خبر مىدهد و كافى است كه سيرهء اشخاص معرف باطن آنها باشد .
يصليها : جملهء حاليه .
لِمَنْ نُرِيدُ
: بدل از « له » .
مذموماً : حال از ضمير مستتر در « يصليها » .
كلا نمد : « كلا » منصوب است به « نُمدّ » .
هؤلاء : بدل از « كلا » يعنى : « نمد كل واحد من هؤلاء و هؤلاء » .
مقصود :
وَ إِذا أَرَدْنا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنا مُتْرَفِيها فَفَسَقُوا فِيها فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ