بيان آيه 163 - 164
قرائت
معذرة : حفص به نصب و ديگران به رفع خواندهاند . قرائت اول به تقدير « نعتذر معذرة » و قرائت دوم به تقدير مبتداست .
لغت
حيتان : جمع حوت . ماهيها يعدون : تجاوز مىكنند .
شرع : ظاهر شوندگان . « شرعه » و « شريعت » نيز مذهبى است كه ظاهر و مستقيم باشد .
معذرة : عذر خواهى . « معذر » كسى كه عذرش مقبول نيست و « معتذر » كسى كه عذرش مقبول باشد يا نباشد .
اعراب
إِذْ يَعْدُونَ
: به تقدير « سلهم عن عدوهم اذ . . . »
إِذْ تَأْتِيهِمْ
: در محل نصب به « يعدون » شرعا : حال از « حيتان » كذلك : در محل نصب به « نبلوهم » كه استيناف است . ممكن است « كذلك » حال از « تاتيهم » باشد لكن وجه اول بهتر است .
لِمَ تَعِظُونَ
: در اصل « لما » ست كه الف حذف شده . مثل « مم » و « فيم » و « علام » و « عم »
مقصود
اكنون خداوند به بيان يكى ديگر از اخبار بنى اسرائيل پرداخته ، مىفرمايد :