تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١٠ — صفحة 73

مساهمون:

ص٧٣

دچار بيمارى مىكند و بوسيلهء آن بر بندگان سخت مىگيرد ، تا به عبادت خداوند تن دهند . اينكه بيماريها و گرفتاريها فتنه ناميده شده ، بخاطر اينست كه قوه صبر را تقويت مىكند . نظير ديگر آن اين آيه است : « أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ » ( عنكبوت 2 ) يعنى آيا مردم گمان ميكنند كه اگر بگويند ايمان آورده‌ايم ، دچار سختيهاى دنيا نميشوند ؟ ابن عباس گويد : يعنى اين لرزش شديد ، چيزى جز عذاب تو نيست . در اين آيه نيز خداوند ، عذاب را فتنه ناميده است : يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ ( ذاريات 13 . روزى كه آنها بر شعلهء آتش معذب هستند ) گويى منظور اين است كه اين هلاكت ، چيزى جز عذاب تو نيست كه بر اثر كفر و گوساله پرستى و درخواست رؤيت ، دامنگيرشان شده است . تُضِلُّ بِها مَنْ تَشاءُ وَ تَهْدِي مَنْ تَشاءُ : اين لرزش را بهر كه بخواهى ميرسانى و از هر كه بخواهى دور مىسازى . اين معنى از ابن عباس است . برخى گويند : يعنى هر كه را بخواهى بواسطه ترك صبر و نارضايتى از ثواب خود محروم مىكنى و هر كه را بخواهى ، بواسطهء صبر و رضا بسوى ثواب خود هدايت مىكنى . أَنْتَ وَلِيُّنا : تو ياور ما و صاحب اختيار مايى و ما را حفظ مىكنى . فَاغْفِرْ لَنا وَ ارْحَمْنا وَ أَنْتَ خَيْرُ الْغافِرِينَ : ما را بيامرز و بر ما رحم كن كه تو بهترين عيب پوشان و برترين بخشندگانى .