تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 72

مساهمون:

ص٧٢
او را به سراى ديگر برد . گفتند : نه ، تو از خوى نيكوى او دچار حسد شدى و او را از ميان ما برداشتى . موسى گفت : هر كه را مىخواهيد ، اختيار كنيد . آنها هفتاد نفر اختيار كردند و موسى آنها را بر سر قبر هارون برد . گفت : هارون ، آيا كشته شده‌اى يا مرده‌اى ؟ هارون گفت : كسى مرا نكشته است . خداوند زندگى مرا خاتمه داد . همراهان موسى گفتند : از اين پس گناه نمىكنيم و دچار لرزش شدند و از هوش رفتند برخى گفته‌اند : آنها مردند و خداوند آنها را زنده كرد و بمقام پيامبرى رسانيد وهب گويد : اين لرزش ، مرك نبود لكن آنها هنگامى كه اين وضع را مشاهده كردند ، بلرزه در آمدند ، بطورى كه نزديك بود مفاصل آنها از هم گسسته شود . موسى كه از حال آنها متأثر شده بود به آنها رحم كرد و ترسيد كه بميرند و از تصور فقدان آنها ناراحت شد ، زيرا آنها وزيران موسى بودند و از دستوراتش اطاعت مىكردند . در اين وقت ، موسى براى آنها دعا كرد و گريست و از خداوند در خواست كرد كه آنها را راحت كند از بركت دعاى موسى آرامش يافتند و به استماع كلام خدا پرداختند .
قالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ أَهْلَكْتَهُمْ مِنْ قَبْلُ وَ إِيَّايَ
: موسى گفت : پروردگارا ، اگر مىخواستى اين هفتاد نفر را هلاك كنى ، قبلا مرا با ايشان هلاك مىكردى ! اكنون جواب بنى اسرائيل را چه بگويم ؟ !
أَ تُهْلِكُنا بِما فَعَلَ السُّفَهاءُ مِنَّا
: اين جمله ، به صورت ، استفهام و در معنى نفى است . يعنى ما را بكردار سفيهان ما هلاك نكن . از تو ميخواهيم كه محنت را از ما دفع كنى و ما را دچار هلاكت نسازى . منظور از كردار سفيهان ، پرستش گوساله است . موسى گمان مىكرد ، هلاكت آنها بخاطر گوساله پرستى بنى اسرائيل كم خرد مىباشد . برخى گفته‌اند : منظور سؤال رؤيت است .
إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ
: اين لرزش شديد كه بر اندام اينان افتاده است ، چيزى نيست جز آزمايش و سخت كردن عبادت و تكليف به صبر بر آنچه تو بر ما نازل كرده‌اى . اين معنى از سعيد بن جبير و ابو العاليه و ربيع است . مثل
« أَ وَ لا يَرَوْنَ أَنَّهُمْ يُفْتَنُونَ فِي كُلِّ عامٍ مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ »
( توبه 126 ) يعنى خداوند سالى يك بار يا دو بار آنها را
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 72 | الشيخ الطبرسي / ستوده / احمد بهشتى