بيان آيه 149
قرائت
لئن لم يرحمنا ربنا و يغفر : كوفيان بجز عاصم - هر دو فعل را به تاء و « ربنا » را به نصب خواندهاند و بنا بر اين فعل براى مخاطب است و « ربنا » منادى است . طبق قرائت ديگران « ربنا » فاعل فعل است .
لغت :
سقط فى ايديهم : يعنى بلا را در دست خود يافتند ، اين جمله را در بارهء كسى مىگويند كه به اشتباه خود پى برده و پشيمان شده است .
مقصود :
اكنون خداوند خبر مىدهد كه آنها از پرستش گوساله نادم شدند . مىفرمايد :
وَ لَمَّا سُقِطَ فِي أَيْدِيهِمْ وَ رَأَوْا أَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوا قالُوا . . .
همين كه بر اثر مراجعت موسى و راهنمايىهاى او پشيمان شدند و دانستند كه گمراه شده و از راه حق دور شدهاند ، گفتند : اگر خداوند توبهء ما را قبول نكند و گناه گوساله پرستى ما را نيامرزد ، زيانكار و سزاوار عذاب خواهيم بود .
حسن گويد : جز هارون ، همهء آنها به پرستش گوساله پرداخته بودند ، زيرا موسى گفت :
« رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ لِأَخِي »
( خدايا خودم و برادرم را بيامرز ) و اگر غير از آن دو ، مؤمن ديگرى هم باقى مانده بود ، موسى در حقش دعا مىكرد .
ديگران گفتهاند : بعضى از قوم به پرستش گوساله پرداختند
.