بيان آيه 142
لغت :
ميقات : فرق آن با « وقت » اين است كه ميقات ، زمان يا مكانى است كه براى كارى تعيين شده و وقت ، زمانى است كه ممكن است تعيين شده يا نشده باشد . به همين جهت مىگويند : « مواقيت حج » يعنى جاهايى كه براى احرام تعيين شده است .
مقصود :
اكنون خداوند بدنبالهء نعمتهايى كه به بنى اسرائيل ارزانى داشته ، اشاره مىكند و ميفرمايد :
وَ واعَدْنا مُوسى ثَلاثِينَ لَيْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ
: در سورهء بقره ، فرمود :
« أَرْبَعِينَ لَيْلَةً »
و در اينجا نفرمود : در بارهء آن چند وجه گفته شده است :
1 - مدت اقامت موسى ، ماه ذى القعده و ده روز اول ذى الحجه بود . اگر مىگفت « اربعين ليلة » معلوم نبود كه ابتداى آن اول ماه بود و همچنين معلوم نبود كه ايام ، پياپى بود و نيز معلوم نبود كه ماه معينى بوده است . اين قول از فراءِ و مطابق نظر مجاهد و ابن عباس و ابن جريح و مسروق و بيشتر مفسران است .
2 - خداوند سى شب با موسى وعده گذاشت كه روزه بگيرد و از راه عبادت به خداوند تقرب يابد ، بعد آن سى شب را با ده شب با تمام رسانيد تا وقت مناجات موسى فرا رسيد . برخى گفتهاند : اين همان ده روزى است كه تورات در آن نازل شده است و از اين جهت ، جداگانه ذكر شده است .
3 - موسى بقوم خود گفت سى روز از شما دور مىشوم تا بر آنها آسمان باشد ، آن گاه ده روز ديگر اضافه كرد و اين خلف وعده نبود ، زيرا هر گاه چهل روز ، دور باشد سى روز هم دور بوده و بقول خود وفا كرده است . اين قول از امام باقر عليه السلام است . قريب