معجزهاى سر تسليم فرو نمىآورند .
اكنون به منظور اينكه نشان دهد كه كار موسى مهم و شكست ناپذير بوده است ، مىفرمايد :
فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمُ الطُّوفانَ
: در بارهء طوفان ، اختلاف است :
ابن عباس گويد : سيل بنيان كنى است كه خانهها را ويران كند .
مجاهد و عطا گويند : مرگ سريع و عمومى است .
وهب بن منبه گويد : به لغت اهل يمن ، منظور طاعون است كه شب هنگام بر آل فرعون نازل شد و از آنها نه انسانى باقى گذاشت و نه حيوانى .
ابى قلابه گويد : آبله است و قوم فرعون ، اولين قومى بود كه گرفتار اين عذاب شد و بعداً هم براى مردم روى زمين باقى ماند .
ابو ظبيان از ابن عباس روايت كرده است كه منظور امر خداست كه آنها را در محاصره قرار داد . چنان كه مىفرمايد :
« فَطافَ عَلَيْها طائِفٌ مِنْ رَبِّكَ وَ هُمْ نائِمُونَ »
( قلم 19 : در حالى كه آنان در خواب بودند ، طواف كنندهاى از جانب خداوند آنها را در محاصره گرفت )
وَ الْجَرادَ
: معناى آن ملخ و معروف است .
وَ الْقُمَّلَ
: در اين باره اختلاف است .
ابن عباس و مجاهد و سدى و قتاده و كلبى گويند : منظور ملخهاى كوچكى است كه پر و بال ندارند و منظور از « جراد » ملخ بالدار است .
عكرمه گويد : بچه ملخ ماده است .
برخى گويند : كيك است .
سعيد بن جبير و حسن و عطاء خراسانى گويند : حشرات سياه رنگ و كوچك است .
به همين جهت ، حسن اين كلمه را بفتح قاف و سكون ميم خوانده است .
از سعيد بن جبير نقل شده است كه : منظور كرمى است كه از گندم بيرون مىآيد .