بكشيد و اگر نمىخواهيد از آنها فديه بگيريد . لكن به تعداد آنها از شما شهيد خواهند شد . گفتند : فديه مىگيريم و زندگى خود را ترميم مىكنيم و مانعى ندارد كه به تعداد آنها افراد ما كشته شوند . عده آنها هفتاد نفر بود .
عبيده گويد : مسلمانان هر دو نفع را خواستند : هم پول را و هم شهادت را ، از اينرو در جنگ احد هفتاد تن از ايشان كشته شدند .
در تفسير على بن ابراهيم است كه وقتى پيامبر نضر بن حارث و عقبة بن ابى معيط را كشت ، انصار ترسيدند كه بقيه را بكشد . گفتند : يا رسول اللَّه ، هفتاد تن از ايشان را كه از خويشان و اقارب تو بودند كشتيم و اصل آنها قطع شد ، از اسيران فديه بگير .
اين سخن را وقتى گفتند كه غنائم را جمع آورى كرده بودند بدنبال اين تقاضا آيه نازل شد و به آنها اجازهء گرفتن فديه داده شد . حد اكثر پولى كه بعنوان فديه گرفته مىشد ، چهار هزار و حد اقل هزار درهم بود . قريش تدريجاً پولها را پرداختند و اسيران را آزاد كردند . زينب دختر رسول خدا نيز فديهء همسر خود ابو العاص بن ربيع را پرداخت و آزادش كرد . فديهء زينب گردن بندهايى بود كه مادرش خديجه ، در موقع رفتن بخانهء شوى ، به او بخشيده بود . ابو العاص خواهر زادهء خديجه بود .
هنگامى كه پيامبر ، گردن بندها را ديد ، فرمود : خداوند خديجه را رحمت كند .
اين همان گردن بندهايى است كه بعنوان جهيزيه به دخترش داد . پيامبر ابو العاص را آزاد كرد به اين شرط كه زينب را بمدينه بفرستد و او را از ملحق شدن به پدر ، مانع نشود . ابو العاص به اين شرط وفا كرد .
در روايت است كه پيامبر خدا از گرفتن فديه ، كراهت داشت ، تا آنجا كه سعد بن معاذ ، آثار اين كراهت را در چهرهاش مشاهده كرد . گفت : يا رسول اللَّه اين اولين جنگ ما با مشركين است . اگر آنها را بكشيم ، بهتر از اين است كه آنها را باقى بگذاريم . عمر بن الخطاب گفت : يا رسول اللَّه ، ترا تكذيب و اخراج كردند . آنها را گردن بزن و عقيل را در اختيار على بگذار تا گردنش را بزند و فلان شخص را در اختيار من بگذار ، تا گردنش را بزنم ، زيرا اينها امامان كفر هستند . ابو بكر گفت : اينها
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 263
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٢٦٣