بيان آيه 68 - 69
قرائت :
ابو جعفر « ان تكون له اسارى » و كوفيان « 1 » « ان تكون له اسرى » و ديگران « ان يكون له اسرى » خواندهاند . قرائت تاء براى خاطر اين است كه لفظ جمع مؤنث و قرائت ياء براى خاطر اين است كه افراد مذكر هستند و ميان فعل و فاعل فاصله شده است . كلمهء « اسرى » جمع « اسير » و بهتر است از « اسارى » ازهرى گويد « اسارى » جمع « اسرى » است .
لغت :
اسر : اسير كردن و بستن . اسير را با پوست مىبستند .
اثخان : سختگيرى كردن از راه كشتن بسيار و كسب قدرت .
عرض : مال دنيا .
اعراب :
فكلوا : اين فاء براى جزاء است . يعنى غذا را بر شما حلال كردم ، پس بخوريد . . .
حَلالًا طَيِّباً
: منصوبست بنا بر حال
مقصود :
ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ
: خداوند به هيچ پيامبرى اجازه نداده است كه افراد دشمن را به اسيرى بگيرد و آنها را گروگان قرار دهد و از آنها پولى دريافت كند يا بر آنها منت گذارد و آزادشان كند ، تا اينكه در قتل مشركين مبالغه كند و آنها را نابود سازد و اسباب عبرت ديگران را فراهم گرداند و
هامش
( 1 ) - غير از عاصم كه بياء قرائت نموده ، مسترحمى