فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ
: هر گاه در ميدان جنگ ، بر آنها دست يا بى ، طورى آنها را گوشمال بده كه كسانى كه بعد از آنها مىآيند ، از آنها تنفر پيدا كنند و از سرگذشت آنها عبرت گيرند و عهد شكنى نكنند و از ترس اينكه دچار سرنوشت شوم آنها شوند ، در بلاد پراكنده گردند . اين معنى از ابن عباس و حسن و قتاده و سعيد بن جبير و سدى است .
زجاج گويد : يعنى با آنها كارى بكن كه بعداً كسانى كه بدنبال آنها مىآيند ، متفرق شوند . برخى گويند : به لغت قريش ، يعنى آنها را بشنوان . شاعر گويد :
اطوف فى النواطح كل يوم * مخافة ان يشرد بى حكيم
يعنى : در روزهاى سختى هر روزه طواف مىكنم ، از ترس اينكه مبادا شعرى حكمت آميز بگوشم بخورد .
لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ
: باشد كه متذكر شوند و پند بياموزند و از اين كارها دست بكشند .
وَ إِمَّا تَخافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلى سَواءٍ
: اگر بيم داشته باشى كه قومى كه با تو پيمان بسته است ، در صدد خيانت برآيد ، پيمان خود را بسوى ايشان بيفكن و به آنها اعلام كن كه تو هم پيمان آنها را شكستهاى تا هم تو و هم ايشان ، از لحاظ علم به نقض پيمان ، يكسان باشيد . پيش از آنكه به آنها اعلام كنى كه پيمان لغو شده است ، اقدام بجنگ نكن ، تا نسبت خيانت و عهد شكنى به تو ندهند . اين است معناى « على سواء » برخى گويند : يعنى اگر در ميان تو و ايشان عهدى بدون ضمانت مالى است ، اعلام كن كه عهد ملغى شده است و اگر عهدى با ضمانت مالى است ، نخست مال را به آنها بپرداز ، آن گاه عهد را بشكن . در اين صورت « على سواء » يعنى « على عدل »
إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْخائِنِينَ
: خداوند خيانتكاران را دوست نمىدارد . يعنى پيش از آنكه اعلام به ملغى شدن پيمان كنى ، آغاز بجنگ نكن كه خيانت است .
واقدى گويد : اين آيه در بارهء يهود بنى قينقاع نازل شد . با نازل شدن اين آيه ، پيامبر اسلام بسوى آنها به حركت درآمد
.