بيان آيه 41
لغت :
غنيمة : مالى كه بوسيلهء جنگ از كفار بدست آيد . اين مال را خداوند به مسلمين بخشيده است . « فىء » مالى است كه از ايشان بدون جنگ بدست آيد . قول عطا و مذهب شافعى و سفيان همين است . از ائمهء ما نيز همين طور روايت شده است . برخى گفتهاند : غنيمت و فىء يكى است . اينان مدعى هستند كه اين آيه ، ناسخ آيهء :
« ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ »
است ( حشر 7 : اموالى كه خداوند از اهل قريهها به پيامبر خود مىبخشد ، از خدا و رسول و خويشاوندان و يتيمان و مستمندان و ابن السبيل است ) يتيم : طفلى كه در دورهء خردسالى پدر را از دست بدهد . حيوانات از طرف مادر يتيم مىشوند و انسان از طرف پدر .
مسكين : كسى كه صدقه برايش حلال باشد . مستمند .
ابن السبيل : مسافرى كه پولش تمام شده باشد ، او را ابن السبيل مىگويند ، زيرا راه سفر او را گرفتار و محتاج كرده است .
اعراب :
فَأَنَّ لِلَّهِ
: در بارهء فتح همزه ، دو قول است : 1 - به تقدير « على ان » و حرف جر حذف شده است . 2 - عطف است بر « ان » اول و خبر « ان » اول بواسطهء وجود قرينه حذف شده است .
مقصود :
اكنون خداوند متعال ، به منظور بيان حكم غنيمت مىفرمايد :