بيان آيه 18 تا 21
قرائت :
موهن : اهل حجار و ابو عمر و يعقوب ، اين كلمه را به تشديد هاء و ديگران به تخفيف خواندهاند و هر دو صحيح است .
ان اللَّه مع المؤمنين : اهل مدينه و ابن عامر و حفص « ان » را بفتح الف و ديگران بكسر خواندهاند . قرائت اول بتقدير لام و قرائت دوم بنا بر استيناف است .
لغت :
استفتاح : طلب پيروزى . طلب حكم و داورى .
انتهاء : ترك كارى كه از آن نهى شده است .
اعراب :
ذلكم : خبر مبتداى محذوف . ( الامر ذلكم )
أَنَّ اللَّهَ مُوهِنُ
: خبر مبتداى محذوف ( الامران . . . )
مقصود
ذلِكُمْ وَ أَنَّ اللَّهَ مُوهِنُ كَيْدِ الْكافِرِينَ
: در آيهء قبل خبر داد كه مؤمنين را به بلائى نيكو مبتلا مىسازد . در اينجا مؤمنين را مخاطب ساخته ، مىفرمايد : اين است نعمتى كه خداوند از راه فتح و ظفر به شما ارزانى داشت و از راه ايجاد ترس و اختلاف در ميان كفار ، نيرنگ آنها را سست گردانيد و گردنفرازان آنها را كشت و اشراف آنها را اسير گردانيد .
إِنْ تَسْتَفْتِحُوا فَقَدْ جاءَكُمُ الْفَتْحُ
: برخى گفتهاند : خطاب به مشركين است ، زيرا ابو جهل در روز بدر ، هنگامى كه دو سپاه روبرو شدند ، گفت : خدايا ، محمد قطع رحم كرده و چيزى آورد كه ما آن را نمىشناسيم ، حق را پيروز گردان .