بيان آيه 204 تا 206
لغت :
اعراب :
تَضَرُّعاً وَ خِيفَةً : مصدرهايى هستند كه جايگزين صفت شده و حال مىباشند . دُونَ الْجَهْرِ : عطف بر « تَضَرُّعاً وَ خِيفَةً » يعنى « غير رافعين اصواتكم »
مقصود :
اكنون دستور مىدهد كه مردم قرائت قرآن را استماع كنند . وَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ : هر وقت قرآن خوانده مىشود ، گوش كنيد و ساكت شويد ، تا از پندهاى آن بهرهمند و مورد رحم خدا واقع شويد . در بارهء اين وقت ، كه بايد قرآن را گوش كرد و ساكت بود ، اختلاف است . ابن عباس و ابن مسعود و سعيد بن جبير و سعيد بن مسيب و مجاهد و زهرى گويند : منظور اين است كه اگر مأموم در نماز جماعت ، قرائت امام را مىشنود ، گوش دهد . از امام باقر نيز چنين نقل شده است . گويند : مسلمانها در نماز تكلم و به يكديگر سلام مىكردند و هر گاه يكى وارد مىشد ، مىپرسيد : از نماز چقدر خوانده شده است ؟ و مسلمين جوابش مىدادند . از اينرو خداوند از اين كار نهى كرد و دستور استماع داد . عطا و عمرو بن دينار و زيد بن اسلم گويند : منظور اين است كه مردم خطبهء روز جمعه را استماع كنند . حسن گويد : منظور خطبه و نماز هر دو ، مىباشد . شيخ طوسى مىفرمايد : بهتر از همه : قول اول است ، زيرا تنها در همان حال است كه سكوت كردن براى