بيان آيه 194 - 195
قرائت :
يبطشون : ابو جعفر در اينجا و در قصص و دخان بضم طاء و ديگران بكسر خواندهاند و كسر افصح است .
كيدون : هشام و يعقوب ياء آخر را آورده و ديگران حذف كردهاند . در « تنظرون » نيز يعقوب به ياء خوانده است . ابو على فارسى گويد : فواصل آيات در حكم قافيهء شعر هستند و همانطورى كه ياء در قافيه بايد حذف شود ، در آخر آيه هم حذف مىشود . أعشى شاعر گويد :
فهل يمنعنى ارتياد البلاء * د من حذر الموت ان ياتين
يعنى : آيا گردش در بلاد ، مانع مىشود كه مرگ به سراغ من نيايد ؟ ( ياء آخر « ياتين » حذف شده است )
مقصود :
اكنون به منظور اتمام حجت ، بر مشركين مىفرمايد :
إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ عِبادٌ أَمْثالُكُمْ
: اين بتها كه شما آنها را خدا مىخوانيد و در برابر آنها كرنش مىكنيد ، خود مخلوقاتى مثل شما و در برابر فرمان خدا رام و تسليم هستند . اينها از اين نظر ، بندگان خدا شمرده مىشوند و در برابر خدا ذليل هستند . كلمهء « عباد » يعنى خوارها و فرومايهها . چنان كه مىفرمايد :
« وَ تِلْكَ نِعْمَةٌ تَمُنُّها عَلَيَّ أَنْ عَبَّدْتَ بَنِي إِسْرائِيلَ »
( شعراء 22 : آيا بر من منت مىگذارى كه بنى اسرائيل را خوار كردى ؟ )
فَادْعُوهُمْ فَلْيَسْتَجِيبُوا لَكُمْ
: اين دعا با دعاى اول فرق مىكند . يعنى براى رفع مشكلات و گرفتاريها آنها را بخوانيد ، تا شما را اجابت كنند . لام امر در اينجا